Nederlandse boer verliest positie in EU

Nederlandse boeren hebben de afgelopen tien jaar marktaandeel verloren op de Europese markt. Hun concurrenten uit Spanje, Frankrijk en Duitsland presteerden beter.

Dat blijkt uit een rapport dat het Landbouw Economisch Instituut gisteren heeft gepubliceerd.

De verslechterde concurrentiepositie geldt niet voor alle sectoren. Nederland blijft toonaangevend op het gebied van de bloemen- en plantenteelt, en heeft bijna een kwart van de totale Europese productie in handen. Maar wat betreft de productie van aardappelen, groente, zuivel, varkensvlees, pluimvee en eieren hebben de Nederlandse boeren marktaandeel verloren. Zo was Nederland tot voor kort, na Duitsland, de belangrijkste producent van aardappelen binnen de Europese Unie. Maar inmiddels staat Frankrijk bovenaan die ranglijst. Bij de productie van varkensvlees is Nederland voorbijgestreefd door Spanje. Ook Polen, dat begin deze maand bij de EU kwam, staat hoger dan Nederland, dat inmiddels is afgezakt naar een zesde plaats.

Belangrijke reden voor het verlies aan concurrentiekracht zijn de problemen omtrent uitbreiding. Nederlandse boeren hebben moeite om extra land aan te kopen, wegens concurrentie met bijvoorbeeld natuurverenigingen, projectontwikkelaren en industrie. De verhoudingsgewijs hoge grondprijzen spelen hierbij een rol. Daarnaast maken de Nederlandse melkveehouders hoge kosten bij de aankoop, dan wel huur, van extra melkqoutum. Bij de varkenshouders liggen de kosten hoog door strenge eisen op het gebied van mesthuishouding en dierenwelzijn. Nederland heeft de hoogste veedichtheid (met name varkens, kippen en koeien) in de EU.

In de periode 1994-2001 groeide de agrarische productie in ons land met gemiddeld 0,7 procent per jaar. Voor de gehele EU lag dat op 1,5 procent. Spanje kwam uit op maar liefst 5 procent, Luxemburg op 2,4 procent, Frankrijk op 1,3 procent en Duitsland op 1,2 procent. Daar staat tegenover dat de agrarische werkgelegenheid in Nederland de afgelopen tien jaar minder daalde dan in elk van de andere EU-landen. Wel gebruikt Nederland binnen de EU nog steeds de meeste bestrijdingsmiddelen per hectare.

De agrarische export vanuit Nederland overtreft de import met zo'n 20 miljard euro. Nederland staat daarmee binnen de EU nog duidelijk aan de top. De Nederlandse export groeide de afgelopen tien jaar even hard als het gemiddelde van de EU, maar in Duitsland, Italië en Spanje lag het tempo hoger.