`Machinist reed door rood sein'

Het ongeluk van afgelopen vrijdag in Amsterdam waarbij twee passagierstreinen met elkaar in botsing kwamen, is veroorzaakt doordat de machinist van de rangerende dubbeldekstrein door het rode sein reed.

Dat is de ,,tussentijdse conclusie'' van de Raad voor de Transportveiligheid, dat onderzoek doet naar het ongeval, zo meldt een woordvoerder van de Raad. Bij de botsing raakten twintig mensen gewond. De Raad voor de Transportveiligheid denkt het complete onderzoek dit jaar af te ronden, sneller dan de normale procedure die meestal een jaar in beslag neemt. ,,De intentie is er iets meer spoed achter te zetten.'' Spoorbeheerder ProRail vindt de conclusie van de Raad te voorbarig en geeft pas commentaar ,,als de resultaten van het volledige onderzoek bekend zijn'', aldus een woordvoerder.

Gisteren was er een discussie over het ongeluk tussen de Kamer en minister Peijs. Zij noemde de trein ,,het meest veilige vervoermiddel met een beveiliginssysteem dat weliswaar beter kan, maar goed functioneert. In tien jaar is er geen enkele dode gevallen door het automatische treinbeïnvloedingssysteem (ATB).''

De discussie over de veiligheid van het ATB-systeem barstte na de treinbotsing los en werd versterkt door kritiek van Pieter van Vollenhoven, voorzitter van de Raad voor de Transportveiligheid. Hij zei dat het al meer dan tien jaar bekend is, mede door ongevallen in Eindhoven en Dordrecht, dat het ATB-systeem verouderd is en vernieuwd moet worden. Het systeem stopt op dit moment geen treinen die met minder dan veertig kilometer per uur door rood rijden. Van Vollenhoven vindt dat dat ABT dat wél moet kunnen.

Het openbaar ministerie (OM) bekijkt of er een strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld naar de schuldigen aan het ongeluk. Volgens een woordvoerder van het OM kan dit betekenen dat de machinist persoonlijk gedaagd wordt. ,,Maar dat wordt nu nog bestudeerd.''

Van Vollenhoven woonde de vergadering gisteren bij. Hij had de Tweede Kamerleden een brief gestuurd met de vraag of ze nog een volledig onderzoek ,,ook gelet op de geringe capaciteit van de raad' op prijs stellen na een treinongeluk als vaststaat dat een machinist door rood is gereden met een snelheid lager dan veertig kilometer per uur. Vrijwel alle Kamerleden beantwoordden die vraag positief. Eerder dreigde Van Vollenhoven ,,dit soort ongelukken niet meer te gaan onderzoeken, ook al vallen er 90 doden'' als de minister het ATB-systeem niet zou verbeteren. ,,Dat was hypothetisch bedoeld'', zegt zijn woordvoerder daar nu over.

De Kamer gaat akkoord met de plannen van Peijs om het bestaande ATB-systeem, te beginnen in de Randstad te verbeteren zodat het ook remt onder de veertig kilometer per uur. De minister wil hier 40 miljoen euro aan uitgeven. Bekeken wordt nog waar dat geld vandaan moet komen. Volgens een woordvoerder van het ministerie zijn er 400 `hot spots', risicovolle trajecten, gedefinieerd die worden aangepast. Het traject waar het ongeluk plaatshad, zit daar overigens niet bij, meldt de woordvoerder. ,,De hot spots waren al vóór het ongeluk vastgesteld.''