Kamer waarborgt vrijheid klant in energiecontract

De Tweede Kamer heeft de herziening van de Elektricteitswet en de Gaswet afgerond. Bescherming van de consument vormde de kern van de discussie. ,,Mensen worden in een fuik gelokt.''

Aan de deur wordt niet gekocht. Die aloude regel is door de Kamer en kabinet in ieder geval opgenomen in de vernieuwde Elektriciteitswet. Als de consument vanaf 1 juli zelf zijn energieleverancier mag kiezen, mag die niet telefonisch of zelfs aan de deur worden lastiggevallen door opdringerige verkopers die met aanbiedingen leuren. Goed je best doen en wachten tot je wordt gevraagd, luidt het devies voor de energieleveranciers.

Gisteravond rondde de Tweede Kamer het overleg over de herziening van Elektriciteitswet en Gaswet af. De tijd begon te dringen, want de nieuwe wetgeving moet immers voor de marktopening voor kleine energieverbruikers op 1 juli aanstaande van kracht zijn. Bijzonder grote meningsverschillen waren er niet tussen de Tweede Kamer en minister Brinkhorst (Economische Zaken, D66), die twee uur voor het debat was teruggekomen van de Nederlandse handelsmissie naar Turkije.

Liberalisering van nutssectoren ligt bijzonder gevoelig in de publieke opinie. Er bestaat een diffuus gevoel van ongerustheid dat de burger zijn stroom niet meer zeker is als de commercie de vrije hand krijgt. Brinkhorst heeft daarom in de aanloop naar de liberalisering keer op keer benadrukt dat ,,een sterke markt en een sterke overheid vereist''.

Agressieve en misleidende verkoopmethodes passen niet in dat beeld. Praktijken als koppelverkoop, ongewenste telefoontjes of het zonder toestemming aanbrengen van `kwaliteitslabels' zijn verboden. Wie zich hieraan toch schuldig maakt, kan van energieautoriteit DTe een boete krijgen van 10 procent van de omzet.

Een ander wezenlijk punt in een vrije energiemarkt is de mogelijkheid om vrijelijk over te kunnen stappen van leverancier. CDA, PvdA en VVD willen een standaard opzegtermijn van dertig dagen. ,,We willen dat het niet zo gaat als bij de boekenclubs'', zegt Kamerlid Crone (PvdA). ,,Als je lid wordt, krijg je drie boeken voor een tientje, maar hoe kom je er ooit weer vanaf?''

Geen `knevelcontracten' dus. ,,We merken dat de energiebedrijven hun klanten nu zo lang mogelijk willen vastleggen met langetermijncontracten'', zegt Kamerlid De Krom (VVD). ,,De mensen worden bang gemaakt met voorspellingen van stijgende stroomprijzen in de komende jaren en zo in een fuik gelokt.'' De Kamer wil dat de consument zo veel mogelijk zonder kosten zijn contract kan opzeggen. Maar bij het opzeggen van een contract voor bepaalde tijd kan een vergoeding aan het energiebedrijf gerechtvaardigd zijn, vinden CDA, PvdA en VVD. Hoe hoog die moet worden, is nog niet duidelijk.

Om de openheid op de gasmarkt te vergroten, pleitte de Kamer voor de oprichting van een gasbeurs. Voor elektriciteit bestaat al zo'n beurs, de APX. Een diverser aanbod op de gasmarkt moet de prijs doen dalen en de markt ,,transparanter'' maken. Brinkhorst omarmde het idee en wil dat de gasbeurs er op 1 januari 2005 is. Tot grote vreugde van GroenLinks komt er ook meer openheid in de herkomst van de elektriciteit. Door middel van een zogeheten `stroometiket' moet elk energiebedrijf achteraf bekendmaken hoe de door het bedrijf verkochte stroom dat jaar is opgewekt. Vanaf 2007 zal dit zelfs vooraf moeten, zodat consumenten hierdoor mede hun keus kunnen bepalen.

En ook de splitsing van de energiebedrijven kwam aan de orde. Geen veranderingen op dit front, waar door de energiebedrijven de afgelopen maanden een stevig offensief is gevoerd. Brinkhorst heeft bijna de volledige Tweede Kamer achter zich om de netwerken van de energiebedrijven af te splitsen om zo, in zijn optiek, de vrije concurrentie te bevorderen. Alleen het CDA blijft enigszins wijfelen. De fractie is niet ongevoelig voor het verzet van de energiebedrijven, en loopt daarom niet echt warm voor de plannen van Brinkhorst. ,,Dit debat gaat over de liberalisering'', zei Hessels (CDA). ,,Voor de privatisering hebben we nog twee jaar de tijd.''