Cijfer

Zes vrouwen van om en nabij de zeventig jaar streken neer op een zonnig terras aan de Nieuwmarkt in Amsterdam. Ze waren uitgewandeld. De sportieve plicht was vervuld, tijd voor appeltaart.

Maar eerst moest er nog geëvalueerd.

De kloekste van het stel vroeg luid: ,,Wat vonden we van de meneer?'' Ze had een stuk papier voor zich gelegd en priemde met haar balpen in de richting van een vrouw aan de overzijde van de tafel.

Deze vrouw rechtte haar rug en zei kordaat: ,,Ten eerste vond ik hem te zacht praten. En ten tweede praatte hij te veel voor zich uit.''

,,Cijfer?'' vroeg de kloeke vrouw op gebiedende toon.

,,Een zes.''

Een andere vrouw vroeg: ,,Hoe heette-ie ook weer?''

,,Van Genderen Stort'', zei iemand.

,,Een lange naam voor een kleine man.''

Er werd gegrinnikt. Ik begon te begrijpen dat `de meneer' een stadsgids was die de dames net door een stukje oud Amsterdam had rondgeleid. Sommige gidsen gaan daarna nog mee een kopje koffie drinken, maar deze man was óf niet gevraagd, óf hij had zich wijselijk aan de groepsevaluatie onttrokken.

De kloeke vrouw ging onvervaard door met het rondje jurering.

,,Zeseneenhalf.''

,,Zes.''

,,Zes.''

De kloeke vrouw noteerde het allemaal.

Het hield niet over. Sommigen lichtten hun cijfer kort toe.

,,Het duurde twee uur, wat mij te lang was.''

,,En toch moesten we op sommige plaatsen, zoals het Multatulimuseum, weer heel snel weg.''

,,Zeven'', klonk het plotseling.

Iedereen keek er even van op. Het cijfer kwam uit de mond van misschien wel de oudste van de groep, een vrouw met een mager, vermoeid gezicht. ,,Ik vond hem heel behoorlijk'', zei ze met zachte stem. ,,Het is lang niet altijd makkelijk. Ik weet waarover ik praat want ik ben zelf achttien jaar gids geweest. Als gids heb je vaak te maken met mensen die er steeds doorheen praten.''

Ze liet een stilte vallen die door de anderen met enige ongemakkelijke verbazing gevuld werd. ,,Ook in deze groep viel me dat weer op'', voltooide ze haar analyse.

De kloeke vrouw voelde goed aan dat zij deze handschoen niet kon negeren, als zij als informele leider van de groep haar gezag wilde handhaven. ,,Dat ben ik niet met je eens'', zei ze beslist. ,,Als een gids weet te boeien, wordt er heus wel naar hem geluisterd.''

De anderen knikten of hielden zich erbuiten. De oude vrouw deed er het zwijgen toe, zij had gezegd wat ze volgens haar geweten móest zeggen.

De kloeke vrouw, die zelf nog geen cijfer had gegeven, keek op haar papier. ,,Gemiddeld cijfer dus?'' zei ze strijdlustig. ,,Ik zou zeggen: zeseneenhalf.''

Daarmee kon de heer Van Genderen Stort het doen. In gedachten zag ik hem vermoeid thuiskomen van zijn vrijwilligersarbeid voor de stad Amsterdam.

,,Leuke groep gehad?'' vroeg zijn vrouw.

Hij keek zuinig. ,,Een zesje'', zei hij, ,,hooguit.''