Deurloo's laatste deur

Een goedburgerlijke, christelijke gemeente in Zuid-Holland. Sloten langs eindeloze polderwegen. Dorpen gedomineerd door naoorlogse doorzonbouw. Men gluurt langs de vitrage als een brommer voorbijkomt. In de Dorpsstraat staan de kerk en de muziekkapel, op hoogtijdagen marcheert er de harmonie. Marinus Deurloo was hier al sinds mensenheugenis graag gezien. Als gemeentesecretaris zat hij tot laat te werken op het stadhuis. Met de gordijnen open, net als thuis. Want `Deurloo' kende geen geheimen. Althans, dacht men.

Zijn 92 jaar waren Deurloo niet aan te zien. Nooit ziek geweest, een man van gewoonten. Gek op zijn twee kleindochters, die in de buurt woonden. Zijn vrouw werd bedlegerig. Mocht hij ook achteruit gaan, placht hij te zeggen, dan maakte hij er een einde aan. Zijn kinderen lachten dan, namen het niet serieus. Op een morgen wandelde Deurloo gewoontegetrouw naar de boer voor zijn maatje melk. ,,Als ik je niet meer zie, het ga je goed'', had hij tegen de boer gezegd. Thuis overhandigde hij aan de werkster zijn portemonnee: ,,Die heb ik toch niet meer nodig.'' Daarna at Deurloo nog iets, deed de afwas, maakte een puzzel af en rookte een sigaartje. Vervolgens is hij naar het schuurtje gegaan en heeft zich opgehangen.

Hij hing vlak boven de grond, waarop zijn pet en één pantoffel lagen. Hij had een grijns op het gelaat. Daardoor dacht de man die hem vond eerst dat Deurloo hem in de maling nam. In de gemeenschap wist iedereen het binnen een uur. Ontsteltenis en ongeloof, maar ook boosheid over Deurloo's breuk met zijn geloftes jegens vrouw en opperwezen.

In de adembenemende documentaire van Jaap van Hoewijk vechten begrip en verontwaardiging om voorrang – zoals vaak bij een geval van zelfmoord. Dag allemaal tekent treffend de sfeer van een Hollands dorp, waarvan de ingezetenen het lijden in de levensavond als vanzelfsprekend beschouwen. Deurloo stelde een daad – zijn dierbaren in verwarring achterlatend. Zijn afscheidsbrief maakte voor de nabestaanden de beslissing begrijpelijker, maar het verdriet niet minder. De titel is ontleend aan zijn laatste groet aan familie, vrienden en buren, besloten door: ,,En laat mekaar nooit in de steek.'' Die zin had Deurloo beter achterwege kunnen laten.

Dag allemaal, Humanistische Omroep, Ned.1, 23.01-23.53u. (eerder uitgezonden op 18 juni 2003)