Belemmeringen voor Europese groei

Het Nederlandse Europadebat gaat uitsluitend nog over de kosten van de Europese samenwerking. Maar Nederland heeft juist groot belang bij versterking van de interne Europese markt, stellen de economen Jacques Pelkmans en Kees Goudswaard. Zij werkten mee aan het rapport `Met Europa meer groei' dat deze week bij de Sociaal-Economische Raad werd gepubliceerd. Hoe bereiken we meer welvaart, is de kernvraag waar politici zich op moeten richten. Een Europees pensioenstelsel, een Europese markt voor kenniswerkers en langer werken zijn noodzakelijk wil Europa niet afglijden. Het sociale gebouw kraakt in zijn voegen. Als het tij niet keert gaat Europa het stagnerende Japan achterna.

18 km per uur

Het goederenvervoer per spoor kampt in Europa met allerlei hindernissen. Er zijn te veel formaliteiten. Bij de grenzen wordt personeel gewisseld, meestal ook de locomotief. Dat komt door verschillen in veiligheidsvoorschriften, in arbeidsvoorwaarden van machinisten, in spoorbreedte en in systemen van elektrificatie. Papieren moeten worden overgedragen, de trein en lading moeten worden geïnspecteerd. Dat leidt tot lange wachttijden aan de grens. Daardoor bedraagt de gemiddelde snelheid van het internationale goederenvervoer per rail in de Europese Unie niet meer dan 18 kilometer per uur. Langzamer dan een binnenvaartschip. Is de interne markt echt vrij, is goederenvervoer per spoor veel concurrerender?

Erkenning diploma's

De mobiliteit van werknemers in de Unie kan beter. Het aandeel van de Europese beroepsbevolking dat uit een andere lidstaat komt bedraagt slechts 1,7 procent. Belemmeringen voor het vrij verkeer van werknemers zijn de onvolledige erkenning van diploma's in het beroepsonderwijs en opleidingen.

Ook bestaan er hindernissen voor de mobiliteit van studenten op het gebied van curricula, standaarden, accreditatiestelsels en kwalificaties. Voortbouwend op de bachelors/masters-structuur die in Europa wordt ingevoerd, is erkenning van titels volgens de opstellers van het rapport `Met Europa meer groei' een noodzakelijk volgende stap tot een Europese kennismarkt te komen.

Pensioen in gevaar

Een vrij verkeer van werknemers in Europa wordt ook ontmoedigd door het risico van pensioenbreuk. Er ontbreken voorzieningen voor het vermijden van breuken in de opbouw van het pensioen zodra iemand in een ander land gaat werken. De fiscale behandeling van pensioenen is in elk land anders geregeld. Zo wordt in Duitsland belasting geheven over pensioenpremies en worden pensioenuitkeringen onbelast gelaten. In Nederland andersom. De verschillende fiscale behandeling van het aanvullende pensioen bemoeilijkt een grensoverschrijdende pensioenopbouw. De oprichting van Europese pensioenfonsen kan deze problemen verhelpen, maar de diverse fiscale stelsels dwarsbomen dit.

    • Michèle de Waard