Straatverbod om driftige werknemer af te weren

Men neme een agressieve, dronken en bedreigingen uitende man in dienst als bewaker van een verzorgingstehuis. Hij misdraagt zich. Men geve hem daarna nog ontelbaar veel kansen.

Eigenlijk hoefde het helemaal niet te verbazen dat de bode geen gedagvaarde partij kon vinden. Eigenlijk was het ook te verwachten dat de rechter tegen lege stoelen aankeek. En eigenlijk lag het helemaal in de lijn der verwachting dat de eisende partij niets van de gedaagde had gehoord.

Nou ja, niets? M. Gerritsen, hoofd personeel en organisatie van Zorginstellingen Rijswijk, wil dat wel even toelichten tijdens het kort geding dat afgelopen week in Den Haag diende. ,,In de eerste week van april is hij nog bij ons in het gebouw geweest. Hij heeft toen niets gezegd. Tegen niemand.'' Volgens mevrouw Gerritsen is de oud-werknemer over wie deze zaak gaat, via een achterdeur binnengekomen en heeft hij zonder contact te zoeken met anderen het verzorgingstehuis aan de voorkant van het pand verlaten. ,,Bedreigingen heeft hij niet geuit. Maar het was wel eng.''

De relatie tussen Stichting Zorginstellingen Rijswijk (SZR) en Francisco van den Bosch is verstoord. Al jaren. Maar wat doe je als werkgever met een werknemer die alle regels aan z'n laars lapt? Die geef je nog een kans. En dan nog een. Zo ook SZR.

Van den Bosch werkt sinds januari 1996 in een Melkert-baan als `beveiligingsmedewerker' bij de zorginstelling, in de loop der jaren zal zijn salaris groeien tot 1.577 euro bruto per maand. Al in het eerste jaar doen zich ,,herhaaldelijk incidenten'' voor, in augustus moet een gesprek met zijn chef daar een einde aan maken. Van den Bosch is agressief op het werk. Nog geen week later werkt hij in beschonken toestand, daarop krijgt hij een schriftelijke waarschuwing. In december van dat jaar volgt opnieuw een waarschuwing, dit keer omdat hij ,,regelmatig afwezig'' is geweest op werkoverleg. Dat alles blijkt uit de dagvaarding. Ook bij de instructie over brandpreventie is hij niet komen opdagen.

In maart 1997 komt Van den Bosch weer niet naar het werkoverleg en een afspraak bij de bedrijfsarts komt hij niet na. SZR besluit tot een ontslagprocedure, kondigt deze ook schriftelijk bij de werknemer aan, maar ,,na nader overleg is [...] er voor gekozen Van den Bosch nog een tweede kans te geven''.

Hij houdt zich daarop even gedeisd, maar houdt dat niet lang vol. In augustus 1999, twee jaar na zijn aangekondigde ontslag dat werd teruggedraaid, komt tijdens een functioneringsgesprek zijn agressieve gedrag opnieuw ter sprake. Als verklaring daarvoor vertelt Van den Bosch zijn leidinggevenden dat hij ,,slecht kan omgaan met kritiek''.

Drie jaar later, oktober 2002, wordt hij wederom aangesproken op zijn agressieve wijze van reageren ,,bij door hem ervaren onrecht''. Direct daarna volgt weer een gesprek, ditmaal over zijn herhaalde afwezigheid. Begeleiding door bedrijfsmaatschappelijk werk wordt hem aangeboden. Hij accepteert het aanbod.

Maar er is meer. In januari vorig jaar, een maand na dat gesprek, doet zich tussen een werkneemster van de zorginstellingen en Van den Bosch ,,een incident met fysiek geweld voor''. Weer een maand later verschijnt hij niet op een controle van de Arbo-dienst, blijkt hij onvindbaar.

Het gaat verder. In mei bedreigt hij dezelfde werkneemster opnieuw, dit keer samen met ,,een andere persoon''. Hij wordt op staande voet ontslagen en hem wordt toegang tot de gebouwen ontzegd. Hij neemt het niet licht op. Tijdens het gesprek over zijn ontslag bedreigt hij zijn chef en M. Gerritsen, de personeelschef die als enige namens de Zorginstellingen aanwezig is bij de rechtszaak.

Van den Bosch begint hierop brieven te schrijven naar Zorginstellingen, excuseert zich weliswaar bij mevrouw Gerritsen voor de bedreigingen, maar stelt dat het ontslag onterecht was. Hij wil zijn loon doorbetaald zien. Zorginstellingen Rijswijk laat het contract met de werknemer door de rechter beëindigen, zes maanden nadat hem op staande voet ontslag was aangezegd. Maar Van den Bosch hoeft op geen enkele vergoeding van zijn voormalig werkgever te rekenen. Volgens de rechter heeft hij dat aan zichzelf te danken. Zijn ,,opvliegend temperament, gebrek aan zelfbeheersing in geval van tegenslagen of meningsverschillen'' hebben ervoor gezorgd dat de werksfeer onveilig en onhoudbaar werd, schrijft de rechter. Dat Van den Bosch tijdens de rechtszaak doorging personeel van SZR te bedreigen, hielp zijn zaak ook niet echt.

Zorginstellingen Rijswijk wil hem desondanks tegemoetkomen, trekt het ontslag op staande voet in (maar houdt de arbeidsovereenkomst wel verbroken) en komt met hem overeen dat hij nog een nabetaling van zijn salaris van 5.111 euro bruto krijgt.

De bedreigingen blijven echter doorgaan, zijn voormalig chef doet aangifte (deze zaak moet nog voorkomen) en Zorginstellingen Rijswijk eist in het kort geding van afgelopen week een contact- en straatverbod. ,,Ik heb geen vragen'', zegt de rechter. Van den Bosch kan zelf niet reageren – hij is er immers niet.

Een dag later doet de rechter uitspraak. Hij mag niet meer in of om de gebouwen van SZR in Rijswijk komen, op straffe van 250 euro per overtreding. En hij mag ook niet langer ,,contact opnemen'' met SZR-personeel. Persoonlijk noch telefonisch.

In Het Geding komen juridische geschillen in het bedrijfsleven aan bod. Reacties: hetgeding@nrc.nl