Meningsverschil over militaire controle in Irak

Groot-Brittannië en de Verenigde Staten verschillen van mening over de vraag hoeveel macht de Iraakse interim-regering moet krijgen over de buitenlandse troepen in het land. Dat kan de onderhandelingen over een VN-resolutie voor Irak te bemoeilijken. Gisteren bleek ook al dat Frankrijk, Rusland, China en Spanje wijzigingen willen in de tekst van de resolutie.

De Britse premier Blair gaf gisteren aan dat de interim-regering, die op 30 juni aantreedt, een veto kan uitspreken over Britse en Amerikaanse militaire operaties in verzetshaarden als Fallujah. ,,Als er een politiek besluit is over of je op een bepaalde manier Fallujah binnen moet gaan, dan moet dat gebeuren met toestemming van de Iraakse regering'', zei Blair. ,,De uiteindelijke politieke controle [over buitenlandse troepen] blijft bij de Iraakse regering. Dat is wat de overdracht van soevereiniteit betekent.'' Daarmee ging Blair verder dan de Amerikaanse regering.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Powell, zei in een reactie: ,,Uiteindelijk blijven Amerikaanse troepen onder Amerikaanse commando en zullen ze doen wat nodig is om zichzelf te beschermen.'' Hij zei erop te vertrouwen dat er geen meningsverschil is met de Britten, en dat de buitenlandse troepen ,,vanzelfsprekend rekening zullen houden met wat ze [de Irakezen] zouden kunnen zeggen op politiek of militair niveau''.

Powell zei dat hiervoor ,,coördinerende organen'' komen ,,zodat er transparantie is over wat we doen''. Volgens de ontwerpresolutie moet de Iraakse interim-regering, die nog benoemd moet worden, afspraken maken met de buitenlandse troepenmacht over de coördinatie van de veiligheid.

Frankrijk, Rusland, China en Spanje zeiden gisteren dat de ontwerpresolutie, die de VS en Groot-Brittannië maandag voorlegden aan de VN, moet worden veranderd. ,,Het is een ontwerp, een ontwerp dat moet worden besproken en veranderd'', zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Barnier. De presidenten Bush en Chirac telefoneerden gisteren met elkaar. Chirac zei dat de soevereiniteitsoverdracht ,,echt'' moet zijn.

Rusland zei gisteren eerst te willen weten wie er in de interim-regering komt. Spanje vond dat de buitenlandse troepen een tijdslimiet moeten hebben, zoals Frankrijk ook wil. Volgens Amerikaanse functionarissen is de Iraakse nucleaire wetenschapper Hussain Shahristani naar voren gekomen als de belangrijkste kandidaat om premier te worden in de interim-regering. Deze shi'iet, die elf jaar heeft vastgezeten in de Abu Ghraib-gevangenis onder Saddam Hussein, zou beantwoorden aan het niet-politieke profiel dat VN-gezant Brahimi voor ogen heeft.