Frivool aanvallen en keihard verdedigen

De finale van de Champions League gaat vanavond tussen FC Porto en AS Monaco. Twee outsiders, maar symbolisch voor de kracht van het clubvoetbal in Zuid-Europa. Het talent ligt er voor het oprapen.

Met blikken tegelijk worden de voetbaltalenten uit Spanje, Frankrijk en in mindere mate Portugal opengetrokken. Stuk voor stuk technisch geschoolde spelers die in fysiek opzicht niet langer onderdoen voor de hardlopers uit Noord-Europa. Van de grote voetballanden profiteren Spanje, Portugal en Frankrijk ook het meeste van hun koloniale verleden. In Afrika en Zuid-Amerika liggen de dribbelaars en goochelaars nog voor het oprapen. En de jeugdopleidingen in de `moederlanden' staan garant voor een professionele leerschool.

In die wetenschap is het niet zo vreemd dat vanavond FC Porto en AS Monaco de finale van de Champions League spelen. Beide clubs teren op een mix van ervaren krachten en jeugdige talenten. Ze kunnen frivool aanvallen en meedogenloos verdedigen. Ze waren aan het begin van dit seizoen geen favoriet bij de bookmakers. Toch hebben ze de finaleplaats op eigen kracht afgedwongen. Porto versloeg Manchester United en Deportivo La Coruña, Monaco was te sterk voor Real Madrid en Chelsea. Met dank aan een geduldige aanpak van beide trainers, die een paar jaar in betrekkelijke rust hebben kunnen smeden aan het ideale elftal. Bij de duurste clubs wordt wekelijks een topprestatie verwacht.

Wat kunnen we verwachten in de Arena auf Schalke, het nieuwe stadion in Gelsenkirchen waar vanavond een generale repetitie plaats heeft voor het WK in 2006? Misschien wordt het een schaakspel, zoals de UEFA-Cupfinale van vorige week tussen Valencia en Olympique Marseille. De belangen zijn groot en catenaccio is niet alleen in Italië maar ook in de andere Latijnse voetballanden een toverwoord. Met name Porto wil nog wel eens een defensieve speelwijze hanteren. Om bij balbezit vervolgens razendsnel over te schakelen op een veredeld soort countervoetbal.

Het spel van Monaco is frivoler en minder computergestuurd. De ploeg van trainer Deschamps, die als speler van Juventus en het Franse elftal bijna alles won wat er te winnen valt, staat garant voor een mengeling van technisch en tactisch hogeschoolvoetbal. Met name de kleine Giuly en de blonde Rothen zijn spelers bij wie de bal aan de schoenen gekleefd lijkt. Ze zijn deze zomer van de partij op het EK, wanneer Frankrijk de titel verdedigt en op het eerste oog twee gelijkwaardige elftallen kan opstellen. Monaco is al vier jaar geen nationaal kampioen geworden; veelzeggend voor de kwaliteit van het Franse clubvoetbal. De ploeg weet zich gesterkt door de Spaanse huurling Morientes van Real Madrid. Hij heeft in deze Champions League al negen keer gescoord en wil in zijn laatste wedstrijd voor de roodwitten doelpuntrijk afscheid nemen.

Porto is volgens Portugees gebruik een mix van spijkerharde verdedigers en snelle, wendbare aanvallers. De blauwwitten zijn de afgelopen vier jaar landskampioen geworden en wonnen vorig seizoen de UEFA Cup. Porto is volgende maand op het EK in eigen land de hofleverancier van het Portugese elftal. Geen clubteam in Europa lijkt zo'n geoliede machine als de ploeg van coach Mourinho. Zo zei hij onlangs dat zijn spelers elkaar waar nodig geblinddoekt kunnen aanspelen. De oud-assistent van de Engelsman Robson en de Nederlander Van Gaal is de coming man van het internationale trainersgilde.

Net als de meeste van zijn spelers wordt Mourinho begeerd door de rijkste clubs van Europa, die dit seizoen ironisch genoeg voortijdig werden uitgeschakeld in de Champions League. Met als gevolg dat de `kleine' finalisten deze zomer waarschijnlijk worden leeggekocht. Op de persconferentie ontweken de trainers en spelers vragen over een mogelijk vertrek naar Real, Chelsea, AC Milan, Juventus of Manchester United. Mourinho wordt in verband gebracht met Chelsea. Deschamps zou als trainer terugkeren naar Juventus.

Porto heeft in de kleine nummer tien Deco – voluit Anderson Luis de Souza – een felbegeerde spelbepaler. Deze tot Portugees genaturaliseerde Braziliaan is een dribbelaar met een prachtige traptechniek. Minder positief is zijn talent voor duikelingen. In zijn hang naar Schwalbes vergeet hij vaak zijn kunsten te tonen. Dit onsportieve gedrag is de keerzijde van de Zuid-Europese voetbalschool. De meeste Fransen, Spanjaarden en Portugezen zijn zo geraffineerd, dat de scheidsrechter ogen te kort komt om theater van realiteit te onderscheiden. De Deense arbiter Nielsen wacht vanavond een zware taak.