Chef bestuur van Kosovo opgestapt

Harri Holkeri, de chef van het VN-bestuur in Kosovo, is gisteren om gezondheidsredenen afgetreden. Hij deed dat twee maanden voordat zijn ambtstermijn van één jaar zou aflopen.

Waarnemers verwachtten zijn aftreden al sinds de felle anti-Servische rellen van maart in Kosovo.

Op een persconferentie in Helsinki zei Holkeri in overleg met secretaris-generaal Kofi Annan van de VN tot zijn besluit te zijn gekomen. Holkeri zakte twee weken geleden in Straatsburg in elkaar en werd vervolgens in ziekenhuizen in Frankrijk en Finland onderzocht. Hij zei gisteren niets ernstigs te mankeren, maar oververmoeid te zijn. ,,De artsen hebben me geadviseerd af te treden.''

De 67-jarige Fin liet gisteren op zijn persconferentie zelf doorschemeren dat niet alleen zijn slechte gezondheid aanleiding voor zijn aftreden is. Holkeri is heftig gehekeld na de anti-Servische rellen die op 17, 18 en 19 maart in Kosovo aan negentien mensen het leven kostten. De rellen waren de hevigste sinds 1999, toen de Serviërs Kosovo ontruimden en het VN-bestuur werd ingesteld. Bij de rellen werden vierduizend Serviërs uit hun dorpen verdreven en werden dertig orthodoxe kerken en kloosters verwoest of zwaar beschadigd. Er klonk gisteren op Holkeri's persconferentie enige verbittering door in zijn opmerking dat ,,iemand de zondebok moet worden''. Die opmerking wordt gezien als een verwijt aan het adres van de Veiligheidsraad van de VN en de grote mogendheden, die zich niet bijzonder inspannen om de kwestie-Kosovo op te lossen.

De Serviërs, in Servië en in Kosovo, hebben met onverholen vreugde gereageerd op Holkeri's besluit. De Servische premier Vojislav Koštunica zei dat Holkeri ,,de ingewikkeldheid van de omstandigheden in Kosovo niet heeft begrepen en niet genoeg moed had om de situatie meester te worden''. Nebojša Covic, de Kosovo-coördinator van de Servische regering die na de rellen van maart alle betrekkingen met Holkeri verbrak, zei dat de Servische regering op het aftreden had gehoopt. Een van de leiders van de Servische gemeenschap in Kosovo, Marko Jakšic, zei dat zijn achterban ,,blij is'' dat Holkeri is afgetreden, maar vreest dat hij wordt opgevolgd door iemand ,,die nog erger is''. Een andere leider van de Kosovo-Serviërs, Oliver Ivanovic, vond dat Holkeri ,,noch de fysieke noch de mentale capaciteit'' bezat om het probleem-Kosovo op te lossen. ,,Holkeri is een ervaren diplomaat, maar hier was hij niet op zijn plaats.''

In de Servische media – zo meldt vandaag het nieuwsbulletin VIP – wordt gespeculeerd dat de voormalige Ierse vice-premier Dick Spring hoge ogen gooit bij de opvolging van Holkeri. Maar VIP zelf acht drie anderen favoriet: de Nederlander Pieter Feith, Balkan-adviseur van EU-buitenland-coördinator Javier Solana, de Italiaan Stefano Sannino, Balkan-adviseur van Romano Prodi, de voorzitter van de Europese Commissie, en de Fransman Alain Le Roy, voormalig gezant van de EU in Macedonië.