`Soms kiezen Antillianen voor criminaliteit'

Twee groepen Antillianen zijn in conflict in Den Helder. Er zijn al twee doden gevallen. ,,We zijn onder andere met bemiddelaars bezig om de geweldsspiraal te doorbreken'', zegt de wethouder.

,,Den Helder is niet verdeeld in twee kampen'', zegt wethouder E.J. Vos-Brandjes (D66) een paar keer, met klem. Er zijn problemen, die onderschat ze niet. Maar die moeten ook niet overdreven worden, acht Vos-Brandjes. Zij is belast met onder meer het jeugdbeleid en coördineert het `Antillianenbeleid' in Den Helder. ,,Den Helder heeft vergelijkbare problemen als andere gemeenten met een Antilliaanse gemeenschap.''

De Antilliaanse gemeenschap, die zo'n 1.600 zielen telt en voornamelijk de armere buurten van Den Helder bevolkt, lijdt enige tijd onder de spanningen tussen twee rivaliserende groepen. De een noemt zich True Niggers, de ander heeft nog geen naam, maar zal volgens ingewijden de straten van Den Helder al gauw bekladden met de nieuwe naam 187. Deze cijferreeks wordt door Amerikaanse gangs gebruikt om leden van rivaliserende groepen aan te duiden. Het staat voor revenge, wraak. Het getal 187 verwijst naar een artikel in de Californische strafwet waarin het begrip `moord' wordt gedefinieerd.

Vandaag wordt de 22-jarige H.F. berecht voor het doodsteken van de 17-jarige Antilliaan Nishmael Dorothea, vorig jaar september voor het NS-station in Den Helder. Sindsdien broeit het in de Antilliaanse gemeenschap in de marinestad. Het conflict, een bendeoorlog zeggen sommigen, eiste een week geleden een tweede dode: volgens getuigen de jongere broer van F., gewroken door de tegenpartij. Zijn naam zou voorkomen op een `dodenlijst'. Enkele uren na de jongste moord meldde een 18-jarige jongeman zich op het politiebureau. Hij zei de dader te zijn.

Van beide groepen is nu een persoon om het leven gebracht, maar in Den Helder is het wachten op een derde moord. Een 15-jarige jongen vreest voor zijn leven. Hij leeft momenteel ondergedoken elders in Nederland, omdat ook zijn naam zou prijken op de dodenlijst.

Vos-Brandjes: ,,Als er twee duidelijke kampen waren geweest, dan was het makkelijker geweest: je zoekt de twee leiders op, brengt ze aan de gesprekstafel en lost het probleem op. Het is complexer. De scheidslijnen zijn niet altijd zo duidelijk. Er is wel een verdeeldheid, maar er zijn ook dwarsverbanden. Familiaire en vriendschappelijke banden. En ook belangen die soms overeenkomen en die soms botsen. We zijn onder andere met bemiddelaars bezig om de geweldsspiraal te doorbreken. Ook onderhouden we contacten met de gemeenschap zelf.''

De dodenlijst die volgens de rivaliserende groepen zou zijn opgesteld wakkert de angst alleen maat aan, zegt wethouder Vos-Brandjes. ,,We moeten voorkomen dat er een self-fulfilling prophecy ontstaat. Als je over een lijst blijft praten, gaat men zich er op een gegeven moment ook naar gedragen. De politie heeft geen bewijzen voor het bestaan van zo'n lijst. Er is maar één iemand die zegt dat die lijst bestaat.''

Dat is de jongen van 15 die nu naar eigen zeggen ondergedoken zit omdat hij vreest voor zijn leven. Zijn moeder houdt de gemeente verantwoordelijk voor het gevaar dat haar zoon zou lopen. De gemeente zou haar in september al een woning hebben beloofd. Dat heeft ze nog steeds niet. Vos-Brandjes: ,,We werken er met man en macht aan, maar zo makkelijk is het niet. Als de mevrouw een woning in Den Helder zou willen, dan was ze zo geholpen. Ze wil verhuizen naar een andere stad. We hebben er alles aan gedaan om een woning te vinden voor haar. Dat is niet gelukt.'' Met welke gemeenten ze heeft onderhandeld en waarom die het gezin zouden hebben geweigerd, wenst de wethouder niet te zeggen.

Vos-Brandjes benadrukt dat het gros van de Antillianen in haar stad het gewoon goed doet. En waar het mis dreigt te gaan, probeert de gemeente Den Helder met projecten te zorgen voor een vangnet. ,,We kunnen ze kansen geven, die moeten ze ook grijpen.''

En dat doet niet iedereen. ,,Sommigen komen zonder enkele opleiding rechtstreeks van de Antillen naar Den Helder. Soms kiezen ze voor de criminaliteit. Vrijwillig? In essentie wel ja. Het is kort door de bocht om te zeggen: het beleid klopt niet. Af en toe vallen mensen tussen wal en schip, honderd procent waterdicht kun je het beleid onmogelijk maken.''

Vos somt een waslijst van projecten ten behoeve van de Antilliaanse gemeenschap op. De projecten, die zich richten op doelgroepen variërend van pasgeboren baby's tot en 23-jarige volwassenen, zijn talrijk. Ze lopen uiteen van kinderopvang en buitenschoolse activiteiten tot begeleiding van jonge meiden en jongens. ,,Onze aanpak is veelzijdig.''

Een rondgang langs de lokale media leert al snel dat sommige van de projecten die worden opgesomd door de wethouder reeds gedwongen zijn stopgezet. Eind april bleek het garageproject, ook genoemd door de wethouder, al te zijn beëindigd. Hiervoor konden konden jongeren in een garage onder begeleiding sleutelen aan hun auto's in plaats van op straat. De begeleider van de Antillianen, die een Melkertbaan had, nam ontslag en werd niet vervangen.

Een schoffelproject, bedacht door Antillianen, kwam niet van de grond omdat de Sociale Dienst het zag als een reïntegratieproject. En in die pot zit geen geld. ,,We moeten het stellen met een fractie van gelden die grotere steden van het Rijk ontvangen'', zegt Vos.

    • Ahmet Olgun