Enkeltje Alstom graag

Er is slechts één, reeds bestaand, spoortraject in Nederland waarvoor vorig jaar het fonkelnieuwe Europese veiligheidssysteem is besteld: het traject Utrecht – Amsterdam. Detail: het systeem wordt vanaf Utrecht aangelegd tot vlak onder Amsterdam. Het stopt bij Duivendrecht en bereikt net niet Amsterdam CS, waar vrijdag een ongeluk plaatsvond.

Treinreizigers zien maar wat graag in heel Nederland een nieuw Europees spoorbeveiligingssysteem. Bij ProRail, de beheerder van de rails in Nederland, is de interesse hiervoor al langer aanwezig. In het kader van het project `Beter Benutten' studeren de beheerders hard op het nieuwe Europese systeem waardoor treinen dichter op elkaar rijden en zo meer ruimte op het spoor ontstaat. Het heeft het voordeel dat er minder investeringen nodig zijn in beton en staal. Meer ruimte betekent minder moeilijke kruisingen en minder behoefte aan extra viaducten. En de Nederlandse Spoorwegen zouden op deze manier nog strakker op schema kunnen rijden. Gouden bergen, want wie de economische schade door vertragingen wil berekenen, komt al snel in de miljarden terecht.

Dat doet het Europese veiligheidssysteem ERTMS ook als de kosten van het systeem ter sprake komen. Het is te koop bij zes industriële reuzen, voornamelijk uit Europa. Zij ontwikkelden gezamenlijk, onder grote aanmoediging en financiële steun van Brussel, een standaard voor veiligheid op het spoor.

Zouden ze met goedkeuring van de Europese Commissie allemaal even duur zijn? Er kan besteld worden bij Siemens, daar moet met hulp van Amsterdamse trambestuurders met de scheurtjes in hun Siemens-daken wel wat af te dingen zijn. Of bij Invensys, dat in financiële nood verkeert. Of bij het Franse Alstom.

Die laatste kandidaat ligt in Nederland het meest voor de hand. De Fransen leverden ook het huidige verouderde ATB-systeem. En omdat het Europese systeem nog met één been in het laboratorium staat, is een verbetering van het oude ATB-systeem volgens politici te prefereren.

Maar dan moet er nog wel één obstakel uit de weg worden geruimd. De aangewezen inkoper – ProRail – heeft in zijn aanbestedingsreglement staan dat een aanbieder financieel gezond moet zijn en dat de middelen die de aanbieder voor de bedrijfsvoering gebruikt op een rechtmatige manier zijn verkregen. Laat er nu net een groot conflict zijn tussen Brussel en Parijs over de 3,2 miljard euro staatssteun van de Franse overheid aan Alstom om het bedrijf gezond te houden.

Eurocommissaris Monti zal met een milde behandeling van de Franse staatssteun ook een dienst bewijzen aan de veiligheid op het Nederlandse spoor.