Retour Brussel-Den Haag

Slechts de namen leven nog voort...

Ferme taal, afgelopen week van Johanna Boogerd, het D66-lid van het Europees Parlement dat de strijd heeft aangebonden met de Verenigde Staten over het verstrekken van passagiersgegevens van luchtreizigers. Boogerd, ooit politiek geschoold in de Provinciale Staten van Zeeland, vindt dat de VS in hun strijd tegen het terrorisme te veel persoonlijke informatie van luchtreizigers willen weten en dat ze die informatie veel te lang willen bewaren. Een standpunt waar zij tot twee maal toe een meerderheid voor kreeg in het Europees Parlement. Maar tevens een standpunt dat door de Europese ministers van Buitenlandse Zaken compleet werd genegeerd. Iets waar de ministers overigens het recht toe hebben, want dit is nu weer zo'n onderwerp waar het parlement weliswaar alles van mag vinden, maar voor het overige niets over te zeggen heeft.

Hoewel. Dat is nu juist wat Boogerd wel eens uitgezocht wil zien. En dus eiste ze vorige week een spoedzitting van de juridische commissie uit het Parlement. Die zou de kwestie aanhangig moeten maken bij het Europees Hof dat wel over bevoegdheden beschikt om de overeenkomst met de Verenigde Staten tegen te houden.

Meer voor de hand ligt echter dat het nieuwe parlement dat na de Europese Verkiezingen in juli aantreedt zich met de zaak gaat bezighouden. Maar waar is Johanna Boogerd dan? Ze staat nummer twee op de lijst van D66, maar de partij mag al blij zijn als ze één zetel weet te bemachtigen. Helaas dan maar met de zaak van rapporteur Boogerd verder zonder Boogerd, zegt zij zelf. ,,Ongelooflijk jammer, maar het leven is zoals het is''.

...dat is droevig wachten

Boogerd is niet de enige die een `eigen' zaak naar alle waarschijnlijkheid niet zelf af kan maken. CDA-Europarlementarier Arie Oostlander, die niet meer kandidaat staat, moet met lede ogen zien hoe hij niet zelf aanwezig is bij de afhandeling van de kwestie-Turkije. Als rapporteur voor het Parlement schreef hij een zeer kritisch rapport over de mensenrechten in Turkije. Als het aan Oostlander ligt besluiten de regeringsleiders van de Unie eind dit jaar niet zondermeer dat de onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de Unie kunnen beginnen. Er zal een formule met de nodige clausules moeten worden gevonden. ,,Politiek is heel vaak taal'', zegt Oostlander. Maar wie moet het nu straks in het Parlement van hem overnemen? Moeilijke vraag, erkent Oostlander. Er zijn wel wat partijgenoten, maar tegelijk zijn de Europese christen-democraten zwaar verdeeld over de Turkije-kwestie. ,,Ik heb maar 40 procent van mijn partij mee'', zegt Oostlander. Maar wie dan, als Camiel Eurlings, de huidige buitenlandwoordvoerder van het CDA die nu Europees lijsttrekker is, ook niet kan omdat deze straks in Brussel en Straatsburg andere besognes heeft? Oostlander hoeft er niet lang over na te denken: Joost Lagendijk van GroenLinks. Die is de laatste tijd volgens de christen-democratische europarlementariër een heel eind in zijn richting opgeschoven. Dus mag hij de fakkel wel overnemen. Zo gaat dat in grenzeloos Europa. Zelfs de partijgrenzen vallen weg.

Nog droeviger is het lot van sommige Tweede-Kamerleden, die een eigen initiatief-wetsvoorstel hebben ingediend, maar niet de tijd bleek gegund om dat voorstel ook daadwerkelijk in de Kamer te verdedigen. Hun voorstel, trots met hun naam versierd, kwijnt soms jarenlang weg op de lijst `aanhangige wetgeving' bij de Tweede Kamer. En dat kan nog wel even zo blijven, want de opsomming van de lijst 'wetgeving-wacht-op-behandeling' is na een paar verkiezingsjaren en veel tijdrovende spoeddebatten opgelopen tot maar liefst twintig A4-tjes.

...tot een ander met de eer strijkt

De vraag is hoe urgent die levenswerkjes van vertrokken Kamerleden eigenlijk zijn, als ze kennelijk ongelimiteerd kunnen wachten. ,,Ach, andere dingen zijn urgenter denk ik'', lacht desgevraagd Hugo van der Steenhoven, tot 2002 Kamerlid namens GroenLinks. Op 22 april 2002 diende hij wetsvoorstel 28.338 in, met het doel reclamesleepvliegtuigen te verbieden. Van der Steenhovens opvolger in de fractie, Wijnand Duyvendak, heeft nog niets met het voorstel gedaan. ,,Schiphol is even belangrijker'', denkt Van der Steenhoven begripvol. Maar dat spreekt Duyvendak tegen. De reclamesleepvliegtuigen wachten gewoon op een nieuwe kans op een Kamermeerderheid. ,,Misschien over twee, drie jaar weer'', schat Duyvendak. `Van der Steenhoven' blijft dus voorlopig hangen - althans, als Duyvendak het initiatief niet bij de griffie op zijn eigen naam laat overschrijven.

Dat lot – in de wacht staan, maar wel je eigen naam geschrapt – is bij de PvdA het ex-Kamerlid Arie Kuijper overkomen. Hij diende in 2001 een wetsvoorstel in om het onderzoeken van auto's op vuurwapens makkelijker te maken. Inmiddels zijn de regels op dat gebied al ruimschoots aangepast, onder meer door een initiatiefwetsvoorstel van CDA-Kamerlid Van der Camp. Maar de PvdA-opvolgers van Kuijper, de Kamerleden Van Heemst en Wolfsen, hebben het initiatief niet teruggetrokken, maar op de wachtlijst Kuipers naam door hun eigen vervangen. Toch is dat niet omdat ze er nu werk van gaan maken, zegt Aleid Wolfsen. Op het wetsvoorstel reageerde de Raad van State destijds zo kritisch, dat hij twee stappen voor zich zien: wachten op de aangekondigde nieuwe voorstellen van minister Donner (Justitie), en als die tegenvallen, een nieuwe initiatiefwet maken.

Het initiatief-wetsvoorstel dat het langste hangt, dateert van 7 november 1996. Het is ingediend door de ex-Kamerleden Peter Rehwinkel (PvdA, nu burgermeester van Naarden), Thom de Graaf (D66, nu minister) en Tara Oedayraj Singh Varma (GroenLinks, vertrokken met gesimuleerde ziekte). De partij van eerste indiener Rehwinkel weet nog niet of zij het initiatief doorzet, zegt Rehwinkels opvolger in de fractie Niesco Dubbelboer (zelf binnenkort toe aan alweer zijn derde eigen initiatiefwetsvoorstel). Rehwinkels voorstel was namelijk bedoeld om ingezetenen die niet de Nederlandse nationaliteit hebben kiesrecht te geven voor de Provinciale Staten. Dat standpunt is sindsdien verlaten door de PvdA, en nu is de nieuwe PvdA er weer over in discussie, zegt Dubbelboer. Wat ook nog kan, is dat het kabinet met eigen wetgeving komt in het verlengde van de initiatiefwet. Maar het ministerie van Binnenlandse Zaken kon vanmorgen niet zeggen of dergelijke plannen te verwachten zijn van de minister die verantwoordelijk is voor Bestuurlijke Vernieuwing - De Graaf, de tweede ondertekenaar van acht jaar geleden.

In de Tweede Kamer deze week debatten over: salaris bewindslieden, kinderalimentatie, afschaffing afdrachtsvermindering lage lonen (SPAK), wijziging WAO en de Elektriciteitswet en Gaswet.