Het Beeld

Er is vaak en terecht gemopperd over de afwezigheid van een fatsoenlijke filmrubriek op de Nederlandse televisie, na de verdwijning van VPRO's Stardust. Daarom moet ik nu met nadruk opnieuw de VPRO prijzen voor kwaliteit, frequentie en elan van het R.A.M. Cannes journaal 2004, waarvan gisteren de twaalfde en laatste aflevering werd uitgezonden.

Alleen al de telkens terugkerende inleiding in zwart-wit, een archieffilmpje uit de jaren vijftig, maakt duidelijk dat de jonge redactie de essentie van het festival heeft begrepen. Een zwaar geëquipeerde fotografe doet op het strand Brigitte Bardot voor hoe ze een verleidelijke pose moet innemen, met andere woorden: de media spelen een grotere rol bij festivalaanstelleritis dan louter registreren. Meer dan de dagelijkse verslaggeving van Arte, ook uitgezonden door TV5, gaf de R.A.M.-redactie zich rekenschap van die verantwoordelijkheid, door zorgvuldig films en evenementen te selecteren, en een eigen toon te zoeken. Na de wat plichtmatige verslaggeving van het festival van Rotterdam en IDFA, zorgden cameravrouw Sanne van der Noort en editor Talitha van der Hoeden voor frisse invalshoeken. De ruim een half uur per dag interviews en reportages moet de elf man en vrouw in Cannes, onder wie een zieke redacteur, zo ongeveer dag en nacht aan het werk hebben gehouden. Toch maakten de nieuwe redacteuren Jos van den Bergh, een van de betere makers van items voor R.A.M., en Corinne van Egeraat een verre van vermoeide indruk. Zelfs daags na de uitreiking van de Gouden Palm, wanneer de meeste filmjournalisten al naar huis zijn, lieten ze juryvoorzitter Quentin Tarantino nog een toelichting geven op de keuze voor Michael Moore's anti-Bushdocumentaire Fahrenheit 9/11: hij had Moore op het podium in het oor gefluisterd dat het geen politieke beslissing was geweest, maar dat de beste film gewonnen had.

Toch deed de jurybeslissing denken aan die van 1982, toen de jury en de internationale filmgemeenschap De man van ijzer, Andrzej Wajda's pamfletfilm voor Solidarnosc en tegen de uitroeping van de staat van beleg, de Gouden Palm van harte gunden. In de reguliere uitzending van R.A.M. van gisteren werd Wajda geïnterviewd over het overleven van een kunstenaar onder een communistisch regime. De Poolse cinema was beter, toen er een speciale band bestond tussen filmmakers en publiek, in het begrijpen van boodschappen tussen de regels door, meenden ook de studiogasten in de geheel aan kunst in Polen gewijde uitzending.

Destijds betoonde Nederland zich solidair met de Poolse `cinema van de morele onrust'; nu het land deel uitmaakt van de Europese Unie is minstens dezelfde verwantschap geboden met kunstenares Dorota Nieznalska, tot zes maanden gevangenis veroordeeld wegens `belediging van de religieuze gevoelens van velen', omdat ze een penis op een kruis had geschilderd. Het vonnis werd vlak voor de toetreding tot de EU op formele gronden ongeldig verklaard, maar alle tentoonstellingen van Nieznalska's werk werden voor de zekerheid afgelast.

Gerectificeerd

Sanne van der Noort

In de rubriek Het Beeld (24 mei, pagina 17) wordt Sanne van der Noort genoemd als cameravrouw van R.A.M Cannes journaal 2004. Sanne van der Noort is cameraman.