Doden Malawi na omstreden verkiezingen

Bij rellen in Malawi zijn vanmorgen zeker vier doden gevallen. Aanhangers van de oppositie gingen voor de tweede achtereenvolgende dag de straat op in de zuidelijke stad Blantyre, nadat de presidentskandidaat van de regeringspartij, Binga wa Mutharika, gistermiddag tot winnaar van de verkiezingen was uitgeroepen. De oppositiecoalitie Mgwirizano vraagt de rechter om de uitslag te annuleren. Volgens de coalitie is haar kandidaat, Gwanda Chakuamba, de echte winnaar. De kiescommissie van Malawi zou samen met de regeringspartij hebben gefraudeerd.

Verkiezingswaarnemers van de Europese Unie uitten zware kritiek op het chaotisch verloop van de verkiezingen. Maar het hoofd van de waarnemersmissie, de Nederlandse VVD-parlementariër Marieke Sanders-Ten Holte, kon gisteren niet zeggen of de ,,ernstige tekortkomingen'' bij de verkiezingen een beslissende invloed hebben gehad op het resultaat. Ze zag geen reden om de inauguratie van de nieuwe president vanmorgen te boycotten.

Honderden oppositieaanhangers trokken gisteren muitend door de straten van Blantyre. Ze wierpen barricades op en staken een kantoor van regeringspartij UDF in brand. Een benzinestation en twee andere partijkantoren werden geplunderd. De politie gebruikte rubberen kogels en zette traangas in.

Volgens de officiële uitslag kreeg regeringskandidaat Bingu wa Mutharika 35 procent van de stemmen. John Tembo van de Malawi Congress Party (MCP) eindigde als tweede met 27 procent, vóór Gwanda Chakuamba met 26 procent.

In het parlement raakte regeringspartij UDF haar meerderheid kwijt. Ze won maar 49 van de 193 zetels. De MCP haalde 60 zetels, oppositiecoalitie Mgwirizano kreeg 28 zetels. De rest van de zetels wordt door onafhankelijke kandidaten bezet.

Malawi heeft pas sinds tien jaar een meerpartijensysteem. Daarvoor werd het land dertig jaar lang geregeerd door dr. Hastings Kamuzu Banda die zichzelf in 1971 tot president voor het leven had benoemd. Hij werd bij de eerste democratische verkiezingen in 1994 verslagen door Bakili Muluzi, leider van het UDF. Omdat Muluzi zelf na twee regeertermijnen niet meer aan de presidentsverkiezingen mocht meeddoen, schoof hij de 70-jarige econoom Mutharika als zijn opvolger naar voren. De verwachting is dat Muluzi de sterke man op de achtergrond blijft.

De verkiezingen waren al twee dagen opgeschort na problemen met de kieslijst. Volgens de waarnemersmissie van de EU was van gelijke kansen voor de deelnemende kandidaten en partijen geen sprake omdat staatsradio en -tv vrijwel alleen aandacht aan de regeringspartij besteedden. Staatsgeld en staatsauto's werden door de regeringspartij voor de verkiezingscampagne gebruikt. Kiezers werden openlijk betaald om op de regeringspartij te stemmen. Problemen bij het tellen van de stemmen zorgden voor onrust en vrees dat er met de stemmen werd geknoeid.