Webcongres: Akkoorden met criminelen moeten kunnen

De 150 leden van het Webcongres van NRC Handelsblad reageerden op de stelling: Justitie moet makkelijker akkoorden met criminele verdachten kunnen sluiten om met hun informatie effectiever topcriminelen aan te kunnen pakken. Helemaal mee eens, vond 65 procent.

Eens

Inge Veldhuis, Amsterdam: ,,De getuigenissen van criminelen kunnen door een zeker eigen belang `gekleurd' zijn. Maar indien het zonder deze getuigenissen onmogelijk is om het bewijs in een belangrijke zaak rond te krijgen, moet Justitie, terwijl zij belangrijke waarborgen in acht neemt, criminelen kunnen laten getuigen.''

Oscar Lopes Cardozo, Kortenhoef: ,,Ik ben het daar onder voorwaarden mee eens: 1. Het moet gaan om zeer ernstige misdaden, of misdaden waarbij grote geldbedragen gemoeid zijn. 2. De tipgever kan nooit geheel vrijuit gaan, slechts een vermindering van zijn straf is mogelijk. 3. In ruil voor deze extra mogelijkheden moet het OM via de `pluk ze'-wetgeving 50 procent extra inkomsten genereren.''

Arjan Bout, Zwolle: ,,Met een kleine vis een grote vis vangen lijkt me een goed idee. Een crimineel netwerk blijft in stand als je alleen de kleine weet te pakken. Strafvermindering en andere regelingen werken in de VS ook goed. We moeten wel bescherming bieden aan de snitch (verklikker).''

Dick van Bekkum, Havelte: ,,Als je door een deal te maken met één crimineel er twee kunt veroordelen, is dat pure winst, anders blijven er drie vrij rondlopen.''

Sara Muller, Amsterdam: ,,De armslag van Justitie moet vergroot vanwege criminelen die ongestoord hun gang kunnen gaan. Inzet van dit uiterste redmiddel is nodig. Deals, maar binnen richtlijnen en met oog voor de opbrengst: verleid de kleintjes om de groten te verlinken.''

Kees Weijer, Amsterdam: ,,Criminelen ontspringen keer op keer de dans omdat bepaald bewijs niet gebruikt kan of mag worden. Dat Justitie 14 jaar (!) zonder succes probeerde te bewijzen dat Endstra criminele contacten had, geeft aan dat er iets moet veranderen. Zoals Het Parool het verwoordde: zelden is er een duidelijker, onwettig, bewijs geleverd dat hij verweven was met de onderwereld. Er moet wel een protocol ontwikkeld worden om informatie van criminelen te toetsen.''

Valérie Verschuijl, Driebergen: ,,Er moeten – controleerbare – spelregels gelden. Het moet om zware criminaliteit gaan en de verklikkers mogen niet helemaal vrijuit gaan: misdaad mag nooit lonen. Bovendien vind ik dat misbruik van de deals ook strafbaar moet zijn, om te voorkomen dat er `nepklikkers' opstaan. Ook is de verantwoordelijkheid jegens de verklikkers belangrijk.''

J. L. van Os, Voorburg: ,,Een zorgvuldig gehanteerde noodoplossing met resultaat is beter dan het huidige onvermogen. Maar er zal veel meer moeten gebeuren. Zo horen we nu dat de liquidatie van Endstra breed wordt aangepakt. Dat is dus blijkbaar niet gebeurd met eerdere afrekeningen. Waren die daarvoor te onbelangrijk of op voorhand te weinig kansrijk?''

Bert van Leeuwen, Dordrecht: ,,In deze zich verhardende maatschappij moet Justitie niet door misplaatst vasthouden aan principes op achterstand worden gezet. Een voorwaarde is wel dat de deal getoetst wordt en vervalt als de informatie onwaar is. Bovendien zou een deal nooit tot ontslag van vervolging, maar slechts tot strafvermindering mogen leiden.''

Oneens

Anne Graumans, Amsterdam: ,,Deals sluiten met criminelen, het moet niet gekker worden. Een betere stelregel zou zijn: inlichtingendiensten en politieorganisaties slimmer maken. Het beeld dat de politie klunzig bezig is, dat de AIVD vooral zit te knippen en plakken, kan alleen door de politie en de AIVD zelf ten goede worden gekeerd.''

Geeske Boulouize, Lelystad: ,,Het is een absurde gedachte dat Justitie met criminelen zou samenwerken. Dat gebeurt tot vandaag slechts onder heel speciale omstandigheden. Zodra de nieuwe weg naar de rechtspraak vaker door misdaadland leidt, zal het wegdek steeds meer slijten en te veel op zijn omgeving gaan lijken. Chantage en corruptie liggen dan op de loer.''

Bart Leurs, Houten: ,,De commissie-Van Traa heeft na de IRT-affaire een duidelijke en zorgvuldige afweging gemaakt. Voor zover ik kan beoordelen, zijn de omstandigheden niet veranderd. Dus moeten we bij de conclusie blijven dat het niet makkelijker gemaakt moet worden om deals te sluiten.''

Joke Meijer, Capelle aan den IJssel: ,,Hoewel deze middelen effectief kunnen zijn, scheppen zij het risico uiteindelijk erger te zijn dan de kwaal. Met dit soort deals begeef je je in een schemergebied tussen wet en criminaliteit, waar ook misbruik van gemaakt kan worden.''

Jan op de Weegh, Vroomshoop: ,,Ik kan mij niet voorstellen dat in landen waar wel deals gesloten worden, minder topcriminelen zijn. Wordt de ene topcrimineel opgepakt, dan verschijnt de volgende. Zo blijf je bezig. Is het doel van dergelijke deals een snellere roulatie van topcriminelen? Minder criminaliteit bereik je er niet mee. Bovendien worden informanten in een levensbedreigende positie gebracht.''

Piet Buwalda, Den Haag: ,,Moet een crimineel vrijuit gaan of strafvermindering krijgen omdat hij een ander heeft verlinkt? Hoe betrouwbaar is zijn getuigenis dan nog? Is het aan het Openbaar Ministerie om te bepalen of er strafvermindering wordt gegeven en hoe groot die dan moet zijn? Waartoe dit kan leiden is door de commissie Van Traa maar al te duidelijk aangetoond. Uiterste zorgvuldigheid blijft hier geboden.''