`Michael Moore maakt Amerika kapot met 9/11'

Michael Moores in documentaire Fahrenheit 9/11 is voorlopig niet te zien in de Verenigde Staten. Toch polemiseert iedereen er alvast op los.

Nog voordat ook maar iemand in de Verenigde Staten Michael Moores nieuwe documentaire Fahrenheit 9/11 heeft kunnen zien, is een felle polemiek losgebarsten tussen voor- en tegenstanders van de film op internet. Omdat de film bedoeld is als aanklacht tegen het presidentschap van George Bush, is de polarisatie tussen Democratische (pro-Moore) en Republikeinse (anti-Moore) sympathisanten volledig.

,,Michael Moore maakt Amerika kapot'', luidt de kop boven een schier oneindige, en alle richtingen op springende discussie op de Internet Movie Database, een veel geraadpleegde website met informatie over films. ,,Moore is, zoals alle progressievelingen ter wereld, een duivelse leugenaar en een verrader'', schrijft een van de deelnemers. Waarop een ander reageert met: ,,Je geeft een goede definitie van hersenloze onverdraagzaamheid.'' Een familielid van een slachtoffer van de terreuraanslagen vindt dat ,,Michael Moore op een fantastische manier de schandalen binnen de regering Bush blootlegt''. Maar sommigen noemen Moore ,,ziek'' omdat hij zou profiteren van andermans ellende door in de film lijken van Amerikaanse soldaten in Irak te tonen.

Speciale websites zijn in het leven geroepen, zoals MooreWatch.com en MooreLies.com, om tegenwicht te bieden tegen de populistische documentairemaker, die ook bestsellers schrijft en een veelbezochte website bijhoudt. ,,Deze film zal voldoende aantonen wat een uit zijn nek kletsende idioot Moore is'', laat MooreWatch weten. ,,Hij is bedoeld voor onopgeleide, achterlijke, paranoïde figuren in de marge.''

Fahrenheit 9/11 beleefde afgelopen week zijn wereldpremière op het filmfestival van Cannes, en werd daar onthaald met een staande ovatie van twintig minuten. Distributeur Disney, de moedermaatschappij waartoe Miramax behoort, wil echter de controversiële documentaire niet uitbrengen. De film heeft nu in bijna alle landen ter wereld, behalve in de VS, een distributeur. Moore zou erop staan de film uit te brengen op Onafhankelijkheidsdag, 4 juli, ruim voor de presidentsverkiezingen in november, wat de onderhandelingen met alternatieve distributeurs zou compliceren.

Moore is Hollywoods enige lucratieve documentairemaker. Vorig jaar won hij een Oscar met Bowling for Columbine, een documentaire waarin hij op humoristische wijze de Amerikaanse geweldscultuur aan de kaak stelt. Bowling for Columbine werd een bescheiden hit in de VS en daarbuiten, ondanks klachten over situaties die in scène bleken te zijn gezet en feitelijke onjuistheden.

De Amerikaanse pers was verdeeld over Fahrenheit 9/11. De New York Times noemde hem Moores beste film tot nog toe, niet in de laatste plaats omdat hij er zelf nauwelijks in voorkomt. De meest invloedrijke filmcriticus van de VS, Roger Ebert, van de Chicago Tribune, vond de film ,,verontrustend''. De als conservatief bekendstaande opiniepagina van The Wall Street Journal omschreef Moores werk echter als ,,docufictie'', vanwege zijn verdraaiing van de feiten. Moore beweert bijvoorbeeld dat in Amerika woonachtige familie van Osama bin Laden meteen na 11 september 2001 het land werden uitgevlogen zonder te zijn geïnterviewd door de FBI. Een commissie heeft deze verdenking, die al langer bestond, onderzocht. De Bin Ladens zijn wel degelijk verhoord, en verlieten pas het land nadat de vliegvelden weer open waren.

The New York Post, een tabloid met een rechtse signatuur, deed de film af als een ,,natte vuurpijl''. De verdachtmakingen als zou de familie Bush nauwe banden hebben met de Saoedische koninklijke familie, waren al eerder beschreven in een boek. Bovendien zou iedereen die in de olie-industrie actief is, connecties hebben in het grootste olieproducerende land ter wereld.

Mike Wilson, een jonge filmmaker uit Minnesota, wil Michael Moore een koekje van eigen deeg geven door een documentaire over hem te maken, getiteld Michael Moore Hates America. Hij past dezelfde confronterende interviewtechniek toe op Moore die Moore beroemd maakte na zijn debuut Roger & Me, waarin hij Roger Smith van General Motors achtervolgde om hem aan de tand te voelen over de massaontslagen bij de autofabrikant. Wilson heeft alleen nog geen geld om de film af te monteren, schrijft hij op zijn website. Laat staan een distributeur.