Leve de bemoeizorg

Grosso modo is de gedwongen uittocht van schizofrene patiënten richting zelfstandigheid uitgedraaid op een regelrecht debacle. Voorspeld door duizenden begeleiders op de werkvloer, even hard genegeerd door beleidsmakers. Juist omdat we beter weten, moeten psychiatrie en overheid zich diep schamen.

Het is klip en klaar: schizofrenie is een hersenziekte. In het voorste deel (frontaalkwab) en middendeel (slaapkwab) is aantoonbare schade en nog op enkele andere plaatsen. Er zijn nog veel onduidelijkheden, maar de hersenschade is evident. En voor mensen met ernstige hersenschade is er één keihard devies: creëer een veilige, voorspelbare omgeving en bied de patiënt daarbinnen kansen om zijn `restautonomie' te realiseren. Dán wordt recht gedaan aan wat deze mensen niet meer en nog wel kunnen. Respect voor mensen is ook respect voor wat ze niet meer kunnen. Dan is bemoeizorg geen vies woord.

Nu worden duizenden patiënten chronisch overvraagd door verantwoordelijkheid voor zichzelf nemen. Hun hersenschade maakt dit onmogelijk. Gevolg: verkommeren op tienhoog achter of agressie. Verschrikkelijk en onbegrijpelijk. Hun dagelijkse bestaan is het overleven van de waan, de hallucinaties, de bijwerkingen van medicijnen, de prikkels, de vermoeidheid. En dat is al zo moeilijk. De rücksichtsloze verzelfstandiging van deze mensen is zoiets als van iemand met een geamputeerd been vragen om zonder prothese de marathon te lopen. We weten beter, maar doen niets met deze wijsheid.

Wie verwaarloost hier eigenlijk wie? Wie is hier eigenlijk agressief? Het is de hoogste tijd te erkennen dat er als gevolg van tien jaar verwaarlozing grootschalige verkommering optreedt.