Kortstondig geluk

Op de website van de KNSB beschrijft Rini Kuijf hoe hij zondag keek naar een partij uit het Europees kampioenschap tussen de sterke Tsjech David Navara en onze jongste grootmeester Jan Smeets. Het was live op internet te volgen en Kuijf genoot. Wat speelde Smeets prachtig! Eerst een onverwacht loperoffer, toen een torenoffer en daarna een elegante beslissing die begon met een spectaculaire paardzet die de dame won.

Snel schreef Kuijf voor het Algemeen Dagblad een stuk dat hij kort samenvatte met de zin: ,,Smeets breekt definitief door met magistrale zege.'' Toen ging hij weer naar de partijen kijken en hij zag dat er veel veranderd was.

Smeets had niet gewonnen van Navara, maar verloren, en het was een heel andere partij geweest; geen spectaculaire koningsaanval maar een degelijk eindspel. De prachtpartij waar Kuijf zo enthousiast over was, bleek in werkelijkheid door de Roemeen Parligras en de Georgiër Jobava te zijn gespeeld. Bij de informatievoorziening op het internet waren aanvankelijk deze twee partijen verwisseld, en nu was het verbeterd.

Kuijf kon nog net op tijd zijn krant opbellen om zijn juichende stuk over de doorbraak van Smeets tegen te houden. Jammer van dat artikel, maar ongelukkig was hij toch niet. Hij had meegeleefd met Smeets en een prachtige partij gezien, en eigenlijk was hij wel blij dat hij niet de echte partij Navara-Smeets had gevolgd.

Vladimir Nabokov schreef eens, in zijn verhaal A Matter of Chance: ,,Over gelukkige zaken kan alleen op een gelukkige manier worden gesproken, zonder er om te treuren dat ze verdwenen zijn'' en Remco Campert gebruikte dit citaat als het motto voor zijn roman Gouden dagen. Zo was het ook met Kuijf. Hij had genoten van een partij van Smeets en die patriottische piekervaring kon hem niet ontnomen worden door de ontdekking dat die partij eigenlijk door een ander was gespeeld, al was dat natuurlijk wel jammer.

Net als vorig jaar wordt het Europees kampioenschap in Turkije gespeeld, nu in Antalya, een stad aan de zuidkust. Vorig jaar veroorzaakte het toernooi een opstand onder de spelers, die vooral boos waren omdat ze een hotelkamer moesten boeken voor een hogere prijs dan de normale toeristen.

De verontwaardiging leidde tot de oprichting van een schakersvakbond, de Association of Chess Professionals, die zijn leden deze keer de deelname ontraadde. Veel spelers hebben het advies opgevolgd en een echt kampioenschap van Europa kan het toernooi nauwelijks genoemd worden. De beste speler is Vasili Ivantsjoek, die twaalfde op de wereldranglijst staat, wat betekent dat hij elfde van Europa is.

Als je het ziet als een gewoon open toernooi, is het nog steeds heel sterk, met 15 spelers met een rating van meer dan 2.600. Ivantsjoek verloor in de eerste ronde verrasssend van de Bulgaar Radulski, maar daarna kwam hij sterk terug en hij kan nog best kampioen worden, want het toernooi duurt tot 30 mei.

Wit Parligras-zwart Jobava, EK 2004

1. e2-e4 d7-d6 2. d2-d4 Pg8-f6 3. Pb1-c3 g7-g6 4. Lc1-e3 Lf8-g7 5. Dd1-d2 0-0 6. 0-0-0 c7-c6 7. Kc1-b1 b7-b5 8. f2-f3 Pb8-d7 9. e4-e5 b5-b4 Een sterke nieuwe zet. Zwart offert een pion voor actief stukkenspel. 10. e5xf6 b4xc3 11. Dd2xc3 Misschien was 11. fxe7 beter, maar ook dan krijgt zwart na 11...Dxe7 goede aanvalskansen. 11...Pd7xf6 12. Dc3xc6 Lc8-e6 13. Le3-c1 Ta8-b8 14. Pg1-h3 Nu zou het simpele 14...Da5 15. Da6 Lxa2+ goed voor zwart zijn, maar hij zet veel zwaarder geschut in. 14...Le6xa2+ 15. Kb1xa2 Dd8-a5+ 16. Ka2-b1 Pf6-d5 Dreigt 17...Pc3+ met damewinst. 17. Td1-d3 Tf8-c8 Zwart had een ruime keus aan goede zetten, bijvoorbeeld 17...Pb4, waarna wit zich nog kan verdedigen door zijn stuk met 18. Dc4 Tfc8 19. Ta3 Df5 20. Ld3 terug te geven. Ook heel sterk voor zwart was 17...Lxd4, met geweldige aanval. Wat hij doet is het meest spectaculair. 18. Lc1-d2 Tb8xb2+ 19. Kb1xb2 Tc8-b8+ 20. Td3-b3 Lg7xd4+ 21. c2-c3

21...Pd5-b4 De fraaie pointe. Er dreigt mat en wit moet zijn dame geven. 22. Dc6-a6 Veel beter was 22. cxd4, want na 22...Da2+ 23. Kc1 Da1+ 24. Tb1 Da3+ 25. Kd1 Pxc6 26. Txb8+ kan wit zich misschien nog verdedigen. 24...Pb4xa6 23. Lf1xa6 Tb8xb3+ 24. Kb2xb3 Da5xa6 25. c3xd4 Da6-e2 Nu wint zwart makkelijk. 26. Ld2-e1 De2xg2 27. Ph3-f2 Dg2xf3+ 28. Kb3-c4 a7-a5 29. Th1-g1 a5-a4 30. Pf2-d3 a4-a3 31. Le1-d2 e7-e5 32. d4xe5 Df3-c6+ Wit gaf op, want hij verliest zijn toren.