Wilt u nu gaan plassen?

Wat trek je aan als je Brad Pitt kunt ontmoeten? Bianca Stigter meldde zich aan als figurant in de film `Ocean's Twelve'.

Het is drie voor half twee, zo'n tijdstip dat alleen van belang is als je een bus of trein moet halen. Op perron drie van station Haarlem is het al uren 13.27. Heel af en toe wordt het 13.28. Dan komt de trein aan. De Thalys naar Paris Nord. Mensen stappen uit, mensen stappen in. Een meisje met heel blond haar en een vrouw met een blauwe alpinopet staan precies voor de deur van een eersteklas-wagon. Meer hoef je niet over ze te denken. Meisje met heel blond haar. Vrouw met héél blauwe alpinopet misschien. Het is niet de bedoeling dat je ze langer ziet. Of schuilt er in hun opvallende attributen toch een romantische drang? Elke seconde kan je leven veranderen. 13.27:01. De vluchtigste ontmoeting kan belangrijk zijn. ,,Ik zoek die ene dame die vrijdagmiddag 14 mei in Haarlem op de trein naar Parijs wachtte. Ze droeg een blauwe alpinopet. We hadden oogcontact.'' Schuin achter de blauwe pet staat een man in een witte regenjas. Hij heeft heel kort haar en draagt een grote zonnebril. Ze kijkt niet naar hem. Ze zou het wel willen. Brief Encounter.

Station Haarlem was vrijdag 14 mei station Amsterdam Centraal. Op perron drie vonden opnames plaats voor Ocean's Twelve, de grootste Hollywoodproductie die sinds de James Bondfilm Diamonds Are Forever in en om Amsterdam wordt opgenomen. De man in de regenjas is Brad Pitt. De vrouw met de alpinopet een figurant. Pitt loopt langs haar met in iedere hand een versleten leren koffer. Zijn regenjas is nieuw. Een riem zorgt dat zijn billen goed uitkomen.

Yessssssssssssss. De fans joelen achter de dranghekken als Pitt het perron opkomt, zoals ze dat ook deden op de Herengracht in Amsterdam en voor het Amstel Hotel, waar de sterren van de film verblijven. De lente is dit jaar nog iets uitbundiger dan anders. Bloeiende meidoorns en mooie mannen. ,,Joepiee, I touched George Clooney'', schrijft een meisje op de website van Elle Girl. ,,Met beide handen en een betoverende glimlach keek hij recht in m'n ogen! Ik kon wel gillen.'' Voor journalisten is de aanwezigheid van de sterren een nog grotere kwelling dan voor de fans. Een handtekening zit er misschien wel in, maar interviews worden niet gegeven. Er zit niets anders op dan under cover te gaan. Een journaliste van het Haarlems Dagblad werd kamermeisje. Een andere optie is figurant.

,,Komen jullie allemaal voor Sesamstraat?'' vraagt een man in een motorpak om half acht 's ochtends in een sporthal tegenover het station. Iedereen lacht. Niemand antwoordt. De figuranten weten dat ze hier zijn om op te treden in de `grootste Amerikaanse speelfilm' en tijdens het ontbijt laat men ook dit rookgordijn los. We zijn hier voor Ocean's Twelve. Terwijl tweehonderd figuranten broodjes met kaas en salami wegwerken, vertoont de NS een instructiefilmpje over veiligheid. Zou de scène die vandaag opgenomen wordt een actiescène zijn? De NS laat iedere figurant een papier ondertekenen waarmee ze aangeven dat de veiligheidsvoorschriften begrepen zijn. Het signaal kort-kort-lang betekent gevaar. Zouden de figuranten over het spoor moeten hollen?

Ocean's Twelve is het vervolg op Ocean's Eleven. In die film uit 2001 beroven Clooney, Pitt en negen makkers de kluis van drie casino's in Las Vegas. Met de figuranten gebeurt weinig spannends. Ze gokken in de Bellagio of de MGM Grand. Maar misschien lijkt Ocean's Twelve niet op Ocean's Eleven. De tagline van de film, weer geregisseerd door Steven Soderbergh, spreekt dat tegen. `Twelve is the new Eleven' staat er op de teaser trailer van Warner Brothers op de officiële website die al in gebruik is lang voor de film in de bioscoop wordt verwacht. De uitbrengdatum is vermoedelijk 16 december.

Wat doe je aan als je misschien Brad Pitt gaat ontmoeten of George Clooney in de ogen kunt kijken? Pitt en Clooney waren in Ocean's Eleven zo fijn gekleed dat ik voor het eerst van mijn leven een man wilde zijn. Die pakken, die stof die zo soepel van hun schouders naar beneden hing. `Zwart, donker blauw, donker grijs, donker groen, donker paars en donkerbordeaux' luiden de instructies van het castingbureau. ,,Donkerbruin en beige zijn komen te vervallen.'' Een dag van tevoren heb ik al mijn zwarte jassen laten zien en is er één gekozen. In de sporthal blijkt het toch niet goed te wezen. ,,Zwart hoorde helemaal niet bij de instructies'', zegt een Amerikaanse kleedster bits. ,,Donkere kleuren zijn niet zwart.'' Uit een van de kledingrekken trekt ze een grijze blazer. In dit jasje ben ik een international traveller, een van de vele soorten figuranten die door de Amerikanen besteld zijn. Er zijn ook nog general travellers, business travellers, upscale pedestrians en coffeeshop patrons. Mijn donkerblauwe samsonite op wieltjes komt wel door de ballotage.

Stempeltje

,,Wilt u nu gaan plassen?'' Het is tijd om naar de set te gaan. Zo'n tweehonderd figuranten met een groen, blauw of roze stempeltje op hun pols wandelen naar het station. De roze komen op perron 1 terecht. De groene en de blauwe worden naar de wachtkamer op perron drie geloodst. Ook wie nooit in Haarlem is geweest kan de locatie kennen. Bijna elke stationscène in een historische Nederlandse film werd opgenomen op dit art nouveau-station. Er is genoeg tijd om daarnaar te kijken. Filmen is wachten, wordt wel gezegd, en figureren is nog meer wachten. Er gebeurt vast van alles op het station, maar niet in deze wachtkamer. Het wachten is extra vervelend omdat er elk ogenblik een eind aan kan komen. Als je even niet oplet mis je misschien net de oproep van Pieter of een van de andere Hollanders die zich in opdracht van de Amerikanen met de figuranten bezighouden. De enige die zich niet lijkt te vervelen is de oudere heer die de suggestie van het castingbureau ter harte heeft genomen: `Neem een boek mee.'

Het script van Ocean's Twelve wordt aan de figuranten niet gegeven. De hogere medewerkers ontvangen alleen de voor hen relevante pagina's. Bekend is alleen dat Danny Ocean (Clooney) en zijn maten ditmaal drie kraken in Europa zullen zetten. Behalve in Amsterdam ook in Rome en Parijs. In Amsterdam zou De Nachtwacht gestolen worden, maar dat ging niet door wegens de verbouwing van het Rijksmuseum. Of zou dat schilderij toch te groot zijn? Nu is het het Vanderspeigle Getuigschrift, het eerste aandeel dat ooit uitgegeven zou zijn.

Op de website LatinoReview wordt over de plot het meest onthuld. Het aandeel, natuurlijk van de VOC, is in het bezit van een zakenman met agorafobie, die in een zwaar beveiligd grachtenpand woont. Misschien wordt Vanderspeigle gespeeld door Jeroen Krabbé, een van de weinige Nederlandse acteurs die een rol in de film zou spelen. Over een scène in een station meldt de LatinoReview niets. De acteurs moeten uiteindelijk in Rome belanden om een Fabergé-ei te stelen.

Verschil moet er zijn. Midden in de wachtkamer hangt een roodwit lint. Daarachter zitten de edelfiguranten, zij die misschien als `ticketvendor' of `policeman #1' op de aftiteling terecht zullen komen. Ook de stand-ins voor de sterren zitten achter de lijn. Ze lijken niet.

Van de plot moet Ocean's Twelve het waarschijnlijk niet hebben. Net als Ocean's Eleven is Ocean's Twelve een film die het meer van de sfeer dan van het verhaal moet hebben. Ocean's Eleven was een remake van een film uit 1960, waarin Frank Sinatra en zijn Rat Pack de chique dieven speelden. De Amerikaanse filmcriticus Roger Ebert beweert wel eens dat een film beter moet zijn dan een documentaire over de acteurs die erin spelen tijdens een etentje. Ocean's Eleven is een uitzondering op die regel. De film lijkt wel zo'n etentje. Zo is er ook een verschil tussen George Clooney en Gary Grant, de acteur met wie hij vaak vergeleken wordt. ,,Even Gary Grant wanted to be Gary Grant'', schreef Eberts collega Pauline Kael in een beroemd artikel over deze acteur. George Clooney ís George Clooney. Het lijkt hem nog elke dag te verbazen. De democratische fictie dat ieder leven evenzeer de moeite waard is haalt hij hardhandig onderuit. Maar zijn charme vergoedt veel. ,,Ik moest in het Pulitzer hotel langs hem lopen'', zegt een figurant die al een paar dagen de set als gewone sterveling stoffeert. ,,Na afloop gaf hij me een hand en bedankte me voor de prettige samenwerking.''

Eindelijk. Sara heeft tien groenen nodig. Het lukt om daarbij te horen. We gaan het perron op. Mijn Samsonite & ik worden tussen een zakenman en een spijkerboek geposteerd. Heel in de verte staat George Clooney George Clooney te wezen. Een mevrouw loopt langs en deelt tijdschriften uit. Ik krijg ook een bekertje koffie. Het is veel werk om van de werkelijkheid de werkelijkheid te maken. The Truman Show. Uren duurt het om in en uit een trein te stappen. Voor de figuranten is deze werkelijkheid de saaist denkbare. Het toeval is uitgeschakeld. In de casinoscènes in Ocean's Eleven wint een figurant nooit de jackpot. Op het station in Haarlem struikelt niemand. Clooney telefoneert. De Thalys rijdt het station binnen. Pieter sommeert de groenen in te stappen. In de trein is het net alsof ik in de trein zit.

Secretaresse

,,Is dat nou George Clooney?'' De meeste figuranten zijn geen fans. In Amerika stonden de mensen rijen dik op straat om zich in te schrijven als extra voor de film. Hier doen alleen mensen mee die al ingeschreven stonden bij Hollands Glorie. ,,Ik ben vaak directeur'', zegt een oudere heer die tegenover me zit in de Thalys. ,,Ze zeggen dat ik een betrouwbare kop heb.'' Hij figureerde al in Baantjer, Goede Tijden, Slechte Tijden en in allerlei reclames. ,,Ze kunnen aan je zien waarvoor je geschikt bent, bijvoorbeeld of je goed bent om achter de kassa te zitten.'' Hij kijkt me aan. ,,U zou secretaresse kunnen zijn.''

Ik word naar een andere coupé gestuurd. Eerste klas. Een jongen die is aangewezen om uit te stappen, vraagt zich af of het niet gek is dat met een broodje in zijn hand te doen. ,,Als ik uit Parijs kom, zou dat broodje toch op moeten zijn?'' De Thalys rijdt het station achteruit uit. En weer in. De eerste klas stopt vlak voor twee versleten koffers. Daarnaast staan een meisje met heel blond haar en een vrouw met een blauwe alpinopet. Waarom zou je George Clooney en Brad Pitt eigenlijk willen zien? In de bioscoop en op de televisie zijn ze altijd nog dichterbij. Moet er dan echt nog bewezen worden dat de meeste speelfilms geen tekenfilms zijn, geen poppenfilms? Dat acteurs echt bestaan? Brad Pitt pakt zijn koffers en doet net alsof hij instapt. Steven Soderbergh kijkt door de camera. Cut.

De trein blijft nog even staan. Brad Pitt en Matt Damon roken een sigaretje. Clooney kauwt kauwgom. Ze lachen, ze praten, ze dollen. Het lijkt alsof ze alleen elkaar kunnen zien. Alsof het zwaar mist op het station. Alsof ze in een film spelen. Toch zijn ze niet helemaal veilig. Een meisje dat langs de dranghekken is gekomen vraagt aan Brad Pitt een handtekening. Matt Damon ziet ze niet staan. Ook de sterren zijn niet allemaal gelijk.

De trein rijdt het station weer uit. En weer in. Pitt pakt zijn tassen. Nog een keer. Nog een keer. Ik ben niet meer jaloers op het blonde haar en de alpinopet. Zij mogen niet naar de sterren staren, zij zullen pas op 16 december kunnen zien dat ze met Brad Pitt de ruimte hebben gedeeld. Cut. Pitt draagt zijn tassen niet zelf naar het begin van de scène. Hij pakt zijn mobieltje. Hij begint te lopen, zoals mensen met een mobieltje dat plegen te doen. Wie zou het zijn? Jennifer Aniston? Wolfgang Petersen? Gisteren was Pitt nog in Cannes voor de première van Troy. Waar kijk je naar als je aan het telefoneren bent? Je schopt tegen een steentje. Je kijkt naar de grond. Wie telefoneert ziet meestal niets. Pitts telefoondans voert hem steeds dichter naar de trein. Hij trekt zijn hoofd weer op.

Hier moet het allemaal om begonnen zijn. 13.27:02. Geen Brief Encounter, maar The Purple Rose of Cairo. 13.27:03. Ik ben gezien, ik ben niet onopgemerkt gebleven.