Succes door permanente vernieuwingsdrift

Door een tweede opeenvolgende zege op Amsterdam (3-1) hebben de hockeysters van Den Bosch gisteren de zevende landstitel op rij gewonnen. `Wij doen slechts wat nodig is om de concurrentie voor te blijven.'

Ze kunnen veel van hem zeggen, maar niet dat hij bang is of dat hij verstoppertje speelt. Herman Kruis (48) heeft ambities en die steekt de trainer-coach van de hockeysters van Den Bosch niet onder stoelen of banken. ,,Als het Nederlands elftal morgen op de stoep staat, dan ben ik weg.'' Niet dat hij het niet (meer) naar zijn zin heeft aan de Oosterplas, integendeel zelfs. ,,Maar die meiden willen het hoogste, ik wil ook het hoogste. Wat is daar mis mee?''

Helemaal niets, alleen: openlijk solliciteren is not done in het zo vaak als `keurig' bestempelde hockeywereldje, waar de zaken bij voorkeur achter de schermen worden bedisseld. Maar Kruis heeft lak aan de ongeschreven huisregels, en dat is al een prestatie op zich. Hij is `in principe' beschikbaar, hij heeft géén geheime agenda en hij kan een erelijst overleggen.

Gisteren won de voormalige trainer-coach van HDM en Tilburg (mannen), bezig aan zijn vierde seizoen in de Brabantse hoofdstad, zijn evenzoveelste landstitel met het sobere maar geslepen Den Bosch. Ten koste van Amsterdam, dat vier dagen na de 3-1 nederlaag op eigen veld met dezelfde cijfers onderuit ging in het tweede duel uit de best-of-three-finale. Het was Kruis' vierde titel, maar Den Bosch' zevende opeenvolgende. Nog één en de hockeysters in het geel-zwart evenaren het magische record van de mannen van HCKZ: acht kampioenschappen op rij (1977-1984).

Of dat lukt, valt te bezien want Den Bosch nam gisteren afscheid van drie steunpilaren: keepster Lieke Schellekens (24), Lieve van Kessel (26) en Ageeth Boomgaardt (31). De laatste treedt na zeventien seizoenen in de hoofdklasse toe tot de technische staf van de club, die volgende week de vijfde opeenvolgende Europa Cup I hoopt te winnen.

Hun opvolgers staan al klaar, en dat is geen wonder volgens de afgunstige concurrentie. Die mag graag beweren dat Den Bosch de regio afstruint en andere clubs `berooft' van talent. Om dat vervolgens onder te brengen in de eigen jeugdopleiding en niet veel later als `eigen kweek' in te passen in de geoliede kampioensploeg. Kruis kent die vooroordelen, maar: ,,Wij doen slechts wat nodig is om de concurrentie telkens een stap voor te blijven. Dat is de essentie van sport, en dus kan niemand ons wat kwalijk nemen.''

Toch schreeuwde Oranje Zwart moord en brand, toen Tineke Maassen en Maartje Paumen onlangs bekendmaakten aan het einde van dit seizoen over te stappen naar streekgenoot Den Bosch. Maar volgens Kruis hebben de beleidsmakers in Eindhoven boter op hun hoofd. ,,Wij hebben één speelster benaderd, de ander heeft zelf contact gezocht. Vragen staat vrij. Bovendien moet OZ niet zeuren, want op het moment dat wij een speelster van hen vroegen, hadden zij net aan de lijn gehangen bij [Den Bosch-international, red.] Janneke Schopman. Kortom: waar hebben we het over?''

De kracht van Den Bosch wordt graag en vaak `opgehangen' aan de inbreng, en dan vooral aan de onvolprezen winnaarsmentaliteit, van drie internationals die al sinds jaar en dag aan de club verbonden zijn: Ageeth Boomgaardt, Mijntje Donners en Minke Booij. En de bijdrage van Kruis? `Zelfs met mijn oma op de bank wordt Den Bosch kampioen', valt in de wandelgangen nog wel eens te beluisteren.

Maar dat is een belachelijke voorstelling van zaken, weet Boomgaardt. ,,Herman is in het dagelijks leven docent op een school voor moeilijk opvoedbare kinderen. Als er iemand is die weet hoe hij met lastige karakters moet omgaan, dan is hij het.'' Of Kruis een goede kandidaat is om na `Athene' eventueel Marc Lammers op te volgen? Aan die vraag wenst de 175-voudig international haar vingers niet te branden. Grijnzend: ,,Dat begrijp je toch wel hopelijk?''

Kruis is een van de (vele) voorbeelden van coachtalent van eigen bodem, dat vreemd genoeg steevast over het hoofd wordt gezien zodra op het bondsbureau een vacature uitstaat. Zijn geheim? ,,Ik ben geen dictator. Ik betuig naar eenieder toe respect, peil de meningen in de groep en mede op basis daarvan neem ik vervolgens een beslissing.''

En hij zit niet stil. Want de grootste klasse van Den Bosch schuilt volgens Kruis in de permanente vernieuwingsdrift. Twee jaar geleden voerde hij al de trainingsintensiteit op, van drie naar vier trainingen per week. Dit seizoen wist hij het verlies van vier basiskrachten op te vangen met vier jonge speelsters, en introduceerde hij de video-analyse op clubniveau. ,,En dan zeg ik op basis van de beelden niet wat ze moeten doen, want zo werkt het niet. Het is ons probleem, dat we gezamenlijk moeten oplossen en dus verwacht ik feedback vanuit de groep.''

En natuurlijk maakt Kruis ook handig gebruik van het onvolwassen gedrag van de concurrentie. Het naïeve Rotterdam was zo dom om voorafgaand aan het halve-finaleduel bovenop de tenen van Den Bosch te gaan staan. Keepster Marlieke van de Pas liet in Hockey Magazine weten niet onder de indruk te zijn van de titelverdediger. Dat was de goden verzoeken. Met 0-3 en 8-2 ging Rotterdam over de knie. Grootste slachtoffer van die kamikaze-actie was coach Frank Dikmoet, tegen wie een deel van de selectie in opstand is gekomen.

Ook Amsterdam koesterde ditmaal de illusie de Bossche machine eindelijk tot staan te kunnen brengen. Aanleiding voor die gedachte: de `historische' zege in de reguliere competitie, eind maart in en op Den Bosch (1-2). Maar toen speelde de thuisploeg voor de verandering wél verstoppertje, zoals Kruis gisteren lachend erkende. ,,Met het oog op de play-offs lieten we toen onze cornervarianten al niet meer zien, omdat we wisten dat alles gefilmd zou worden.''