Bingovrouwen huilen dikke tranen

Enschede gaat streng optreden tegen hoge geldprijzen bij bingo. Prijzen van 1.000 euro worden niet meer gedoogd. ,,Mans pakt me alles af.''

In café De Vluchte buigen de deelnemers aan de bingo van kegelvereniging Alles Plat zich geconcentreerd over lijsten met getallen. Veel vrouwen - mannen zijn er bijna niet - hebben in hun ene hand een sigaret en in de andere hand een felkleurige stift. Daarmee stippen ze de getallen aan, die via een computer worden `uitgespuwd' en met een microfoon worden omgeroepen.

De stilte wordt doorbroken als er iemand ,,bingo!'' roept. Dan slaakt de rest een teleurgestelde kreet, wordt het spelformulier verfrommeld en de hoop gevestigd op een nieuwe reeks getallen. De winnaar haalt bij de bingotafel zijn geldprijs op. Vijftien euro in de eerste ronde, 350 euro in de zeventiende en laatste ronde. Af en toe wordt een pak koffie of een waardebon weggegeven.

,,Het gaat mij om de gezelligheid'', zegt Annie Hietbrink. Iedere bingoavond is zij, met dochter en vriendinnen, van de partij. Jarenlang vijf avonden per week, maar sinds kort nog maar drie avonden. De vaste gasten vrezen het einde van de bingo. ,,Ik heb al dikke tranen gehuild'', zegt de 88-jarige M. Wulff, door iedereen `oma' genoemd. Voor vier euro koopt ze een lijst met getallen, goed voor een avond gezelligheid. ,,Burgemeester Mans pakt me alles af'', zegt ze verbitterd.

Gemeente en politie hebben aangekondigd op te treden tegen organisatoren van bingoavonden die te veel prijzengeld uitkeren. Volgens de Wet op de kansspelen mag per avond niet meer dan 1.400 euro aan prijzengeld worden uitgereikt, met een hoofdprijs van maximaal 350 euro. In Enschede geldt nog de verordening dat het prijzenbedrag maximaal 40 procent van de inkomsten mag zijn. De rest is voor de verenigingskas.

Al deze regels zijn de laatste jaren `sluipenderwijs' overschreden, denken de gemeente en de politie. Hoofdprijzen van 1.000 tot 1.500 euro zijn volgens een woordvoerder geen uitzondering. ,,We hebben de indruk dat het vercommercialiseerd is.'' De 25 Enschedese bingo-organisatoren hebben tot begin juni de tijd gekregen om de prijzen aan te passen.

De hoofdprijs in De Vluchte is inmiddels verlaagd, van 450 naar 350 euro. ,,Mensen zeggen dat ze voor de gezelligheid komen, maar de prijzen zijn belangrijk'', zeggen de eigenaren Linda en Sylvia Wilmink van het bingocentrum. Aan de eis dat maximaal 40 procent van de inkomsten aan prijzen wordt uitgereikt, zeggen ze niet kunnen voldoen. Dat betekent dat de prijzen verlaagd moeten worden, of de bingokaarten duurder. In beide gevallen vrezen ze dat de klanten wegblijven. ,,Dan kunnen we de zaal dichtdoen'', zegt Sylvia Wilmink. Dat zou zonde zijn, want speciaal voor de bingo is de dansvloer gesloopt, een computer gekocht en de verlichting aangepast.

Enschede telt behalve De Vluchte nog twee grote bingozalen. Café De Sport en café Vrieler. De hoogste prijzen worden uitgekeerd bij Vrieler, zeggen ze in De Vluchte en De Sport. ,,De hoofdprijs is daar 1.000 euro. Die wordt in de keuken uitbetaald'', zegt R. van Rossum, organisator van een `kleine bingo' in De Sport.

Al vaker heeft hij bij de politie geklaagd over de oneerlijke concurrentie. Drie jaar geleden kwamen er 140 bezoekers per avond naar de bingo van Van Rossum, nu nog maar de helft. Ook al hanteerde hij een geldprijs van 500 euro. ,,Ik moest wel meedoen. De klanten kiezen voor de hoogste prijzen.'' Na de waarschuwing van de politie draait hij met een hoofdprijs van 350 euro. Maar in Vrieler gaat alles op de oude voet door, zo zegt ,,een spion'' van Van Rossum vorige week met eigen ogen te hebben geconstateerd.

In café Vrieler, waar de pingpongballen met nummers nog uit een windzak worden geblazen, doen ze wat geheimzinnig over de hoogte van de hoofdprijs. Duizend euro, zeggen enkele bezoekers en het meisje van de bediening. Maar de serveerster komt even later geschrokken uit de keuken om te vertellen dat ze zich vergist heeft. 350 euro is de hoofdprijs, bezweert organisator J. te Weele. Te Weele keert de hoofdprijs eigenhandig uit. Achter gesloten deuren. ,,Zulke hoge bedragen moet je niet in het openbaar overhandigen. Veel te gevaarlijk.'' Slechts een klein deel van de inkomsten wordt uitgekeerd aan het goede doel, de carnavalsvereniging. ,,We zijn blij als we per avond 150 euro overhouden.'' Te Weele zegt dat 80 procent van de opbrengst wordt uitgekeerd als prijzengeld. ,,Als dat minder wordt, verdienen we zelf één of twee keer goed, maar zijn we de klanten na een paar weken kwijt.''

In Enschede bestaat nu al de vrees dat veel bingoliefhebbers naar het nabijgelegen Losser gaan, waar met hogere prijzen wordt gewerkt en de hoofdprijs volgens Te Weele wel 1.000 euro is. In de krant adverteert een bingo-organisator uit Losser open en bloot met een hoofdprijs van 450 euro, honderd euro meer dan wettelijk is toegestaan. Een woordvoerder van de gemeente Losser zegt dat het niet bekend is dat er regels worden overtreden. De politie in Losser zegt dat er, zolang er geen klachten zijn, geen actie ondernomen wordt. Voor de Enschedese gemeenteraadsfractie van de PvdA is dit reden om te pleiten voor een regionaal bingobeleid. PvdA-raadslid G. Dijkhuizen zegt dat veel Enschedeërs, inclusief zijn eigen moeder, gedupeerd worden als de bingo's in Enschede moeten stoppen. ,,De sociale component wordt onderschat'', zegt Dijkhuizen.