Schönberg Ensemble en koor in topvorm

Dat hedendaagse muziek ook welluidend kan klinken zonder oppervlakkig te zijn, bewees maandag in het Concertgebouw het vijfde concert in de Serie Tijdgenoten. Het culmineerde in Sofia Goebaidoelina's Nu eeuwig sneeuw voor 24 solo-stemmen en ensemble, dat in de ijle flextonen uitklinkt als een antwoord op de vraag `hoe zou de zuiverheid zich kunnen uitdrukken?' Dit is zo'n stuk waar weinig bij past, hooguit vóór de pauze de VPRO-documentaire van Cherry Duyns over het ontstaan van dit meesterwerk. Maar Messiaens sublieme meditatie O Sacrum Convivium! kan ook. Het door de componist toegevoegde uitroepteken in de titel lijkt misplaatst, in die zin dat hier sprake is van een zeldzaam ingetogen motet. Het is ook één van de weinige werken die hij voor liturgisch gebruik bestemde.

Over zuiverheid en eeuwigheid gesproken: Ton de Leeuws Three Shakespeare Songs, zijn zwanezang, biedt een beschrijving van de muziek der sferen waarin de weerkerende banen van de hemellichamen in muziek zijn uitgedrukt. In het laatste sonnet is de voorbij vliedende tijd het onderwerp. De première op het Holland Festival van 1996 was een schokkende gebeurtenis, enkele weken na het overlijden van de componist. Dat hij ongeneeslijk ziek was wist Ton de Leeuw tijdens het componeren niet, maar de tekstkeuzes doen anders vermoeden: No longer mourn for me when I am dead wordt afgesloten met een doffe dreun op de grote trom, het slot van het tweede sonnet. Mij troffen vooral de opstandige accenten, berusting spreekt hier niet uit.

Tenslotte was er nog Boulez' Cumming ist der dichter, één van zijn meest aansprekende koren, schitterend instrumentaal onderstreept. Maar ik heb een zwak voor de eerste, lichtere versie. De hier uitgevoerde tweede versie is zwaarder aangezet en duurt mij te kort. Zowel het Nederlands Kamerkoor als het Schönberg Ensemble verkeerden in topvorm, en sopraan Rosemary Harden zingt subliem als zij haar vibrato wat meer onder controle weet te houden.

Concert: Schönberg Ensemble/ Nederlands Kamerkoor o.l.v. Reinbert de Leeuw. Gehoord: 17/5, Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: n.t.b. (VPRO)