NAVO-chef waarschuwt voor lacunes

NAVO-chef Jaap de Hoop Scheffer heeft gisteren de lidstaten gewaarschuwd dat zij dringend meer helikopters, transportvliegtuigen en personeel moeten leveren voor de NAVO-missie in Afghanistan.

Als dit niet gebeurt, komt de deadline om op de NAVO-top in Istanbul eind volgende maand vijf nieuwe provinciale wederopbouwteams te hebben opgezet, in gevaar, met alle gevolgen voor de geloofwaardigheid van de NAVO, zo maakte de NAVO-chef duidelijk. De Hoop Scheffer zei dit volgens NAVO-diplomaten tijdens de wekelijkse informele lunch met de ambassadeurs. Na afloop van dit vertrouwelijke beraad lekte zijn waarschuwing uit, wat een hoge NAVO-diplomaat vanochtend ,,zeer ongelukkig'' noemde.

,,De secretaris-generaal heeft erop gehamerd dat er geleverd moet worden. En dat gebeurt nu niet goed genoeg'', zei een adviseur van De Hoop Scheffer vanochtend. ,,Hij oefent druk uit op de lidstaten, want de tijd dringt'', zei een andere medewerker. De hiaten in de Afghaanse missie zetten al meer dan een half jaar de geloofwaardigheid van de NAVO onder druk, omdat de alliantie daar met 6.500 troepen haar eerste grote vredesoperatie in 55 jaar tijd buiten haar eigen grondgebied uitvoert.

Volgens diplomaten komt de NAVO nu een handvol helikopters, evenzoveel C-130-transportvliegtuigen, medische voorzieningen en enkele honderden troepen tekort voor de opzet van de vijf nieuwe wederopbouwteams. Vorig najaar leidde een soortgelijk, relatief klein tekort aan mankracht en materieel ook al tot serieuze problemen bij de NAVO.

Toenmalig NAVO-chef Robertson zette in december 2003 de NAVO-ministers van Defensie tijdens hun halfjaarlijkse beraad onder grote druk om de gaten opgevuld te krijgen. Nederland bood staande deze vergadering de inmiddels geleverde Apache-helikopters aan. Dat het toen zoveel moeite kostte om 14 extra helikopters te krijgen, terwijl de alliantie er op papier 1.400 heeft, was volgens diplomaten extra pijnlijk, want ,,de inventaris is er''.

,,Het genereren van troepen en middelen is en blijft een moeilijk en stoperig proces. Er zijn voortdurend problemen mee'', zei een NAVO-topdiplomaat vanmorgen. ,,Je ziet in de parlementen van alle lidstaten dezelfde discussies. Het gaat om politieke wil op het punt van het nemen van risico's en het investeren van geld. We hebben te maken met de politieke beperkingen van de ministers van Defensie.'' Een medewerker van De Hoop Scheffer: ,,Landen zitten ook een beetje naar elkaar te kijken: wie doet wat? Dit is gewoon een moeilijk proces, waar we doorheen moeten. We zijn nog niet in Istanbul, maar het moet wel van tevoren geregeld worden.''

Hoewel diplomaten beamen dat dit alles ,,geen slagvaardige indruk'' maakt, geloven zij dat de NAVO erin zal slagen vóór de Istanbul-top toezeggingen voor mankracht en materieel te krijgen. Daarbij wordt onder meer gehoopt op Spanje, dat weggaat uit Irak.

De NAVO zetelt nu met haar vredesmissie ISAF in de hoofdstad Kabul en heeft één [civiel-militair] provinciaal wederopbouwteam in Kunduz. Om het land verder te stabiliseren heeft de NAVO besloten vijf nieuwe teams op te richten, die veiligheid bieden aan hulporganisaties en lokale wederopbouwprojekten uitvoeren.