Intrigerend portret van een kleurloze advocaat

Het belang van zijn cliënt is belangrijker dan compassie met het slachtoffer. Voormalig strafrechtadvocaat in geruchtmakende drugs-, moord- en incestzaken Paul Bovens verdedigt het recht als het puur abstracte construct dat het in eerste en laatste zin is. Met het emotionele, rekbare, glibberige, grijze middengebied lijkt hij niet zoveel op te hebben. Ook niet als de rollen worden omgedraaid nadat er in mei 2001 een bom in zijn Utrechtse kantoor wordt gegooid en de politie hem ruim een jaar na dato nog steeds niet meer kan vertellen dan dat ze hem in het belang van het onderzoek niets kunnen vertellen. Hij voelt zich hooguit `in de kou staan'. Hij is dan inmiddels wel met zijn praktijk gestopt.

Het fascinerende van het portret dat documentairemaker Jeroen Berkvens van de confrère van de Doedens, de Hiddema's en de Moszkoviczjes en al die andere flamboyante pleiters maakte, is dat Bovens niet alleen een emotieloze en kleurloze man is, maar dat hij zich zo ook zonder gene in extremo heeft laten portretteren. Ik kreeg een heel eenzaam gevoel van de film. Berkvens filmt zijn hoofdpersoon heel lang in de luwte. De enige frontale shots die we aanvankelijk van hem te zien krijgen zijn krantenfoto's. Ook horen we hem eerst alleen maar, staccato, fragmentarisch. Buiten sneeuwt het. Later zal hij vertellen dat hij in de winter soms op sneeuw hoopt, zodat het wat lichter wordt. Maar ondertussen ontneemt de filmmaker hem zijn presentatie en zijn betogen, de twee belangrijkste wapens van de advocaat. Alsof hij wil laten zien dat hij daar toch niets meer aan heeft.

Bovens kan de door hem zelf opgeroepen vraag waarom iemand moordenaars en verkrachters verdedigt niet beantwoorden. Advocaatje leef je nog? suggereert op intrigerende wijze dat zijn besluit om met de advocatuur te stoppen daar toch op z'n minst iets mee te maken heeft en laat de morele conclusies aan de kijker over. De advocaat heeft ondertussen geen andere aflaat dan het jaarlijkse carnaval, Als een eenzame zilveren clown verdwijnt hij in de dansende massa, waar rechters en misdadigers gelijk zijn.

Advocaatje leef je nog? Regie: Jeroen Berkvens. In: 15 bioscopen (Docuzone). Voorafgegaan door: Levend wild. Regie: Egbert de Ruiter.

    • Dana Linssen