Europees net bescherming consumenten

De Europese Unie krijgt een netwerk van nationale `waakhonden' voor consumentenbescherming. Ook zullen oneerlijke handelspraktijken harder worden aangepakt. De nieuwe regels gelden vanaf 2006.

EU-ministers hebben hierover gisteren een akkoord bereikt. Nederland heeft in tegenstelling tot de meeste andere lidstaten nog geen publieke toezichthouder, die consumentenbescherming kan afdwingen. Minister Brinkhorst (Economische Zaken) zal daarom de taken van telecomtoezichthouder Opta uitbreiden.

De Consumentenbond pleitte al langer voor een publieke toezichthouder, omdat Nederland het verzamelpunt van oneerlijke handelspraktijken (zoals illegale loterijen) dreigde te worden. Minister Brinkhorst erkende gisteren dat Nederland ,,zijn consumentenbescherming soms heeft overschat''. De publieke toezichthouders krijgen alleen een rol bij collectieve klachten. Het netwerk van publieke `waakhonden' moet de grensoverschrijdende handel in de EU bevorderen. Nu zijn consumenten vaak huiverig om over de grens te kopen, via bijvoorbeeld internet.

De EU-ministers werden het ook eens over een soort zwarte lijst van ,,misleidende'' en ,,agressieve'' handelspraktijken. Het gaat onder meer om: advertenties voor speciale aanbiedingen die niet in voorraad zijn; goederen gratis aanbieden maar wel voor andere kosten laten betalen en betaling vragen voor goederen die ongevraagd zijn geleverd. De ministers gaan uit van de ,,gemiddelde'' consument. Het Europarlement wil speciale bescherming van kwetsbare groepen consumenten.

Op aandrang van enkele ministers is het voorstel van de Europese Commissie zodanig aangepast dat lidstaten de mogelijkheid houden verdergaande nationale consumentenbescherming te handhaven dan de richtlijn voorschrijft. Daarom is de clausule geschrapt dat regels van het land van oorsprong (van de oneerlijke handelspraktijk) van toepassing zijn. Minister Brinkhorst kreeg garanties dat er geen precedentwerking zal zijn voor nog lopende onderhandelingen over liberalisering van het EU-dienstenverkeer.