Minister wil af van vaste examenperiode in mei

Minister Van der Hoeven (Onderwijs, CDA) wil scholen in de toekomst vrijlaten bij het afnemen van de centrale eindexamens. Dit betekent dat examenkandidaten over enkele jaren mogelijk het hele jaar door examen kunnen doen.

Dat bevestigt het ministerie van Onderwijs. Het departement laat op dit moment onderzoeken of het vrijlaten van de centraal schriftelijke eindexamens praktisch haalbaar is. Zo moet het afnemen van de examens fraudebestendig zijn en mogen er geen logistieke problemen optreden bij het verspreiden van de examens. Ook mag de aansluiting op het hoger en beroepsonderwijs er niet onder lijden.

Als er geen praktische belemmeringen blijken te zijn, zal de minister volgende maand met eerste voorstellen komen om het afnemen van examens flexibel te maken.

Vandaag is voor 194.000 vmbo-, havo- en vwo-leerlingen het centraal schriftelijk eindexamen begonnen. De scholen moeten, volgens de Informatie Beheer Groep die de examens over de scholen verdeelt, circa 49 miljoen pagina's met examenopgaven bewaren. In de aanloop naar de landelijke examens maken leerlingen het hele jaar door schoolexamens, die voor de helft het eindcijfer bepalen.

Volgens een woordvoerder van het ministerie hebben scholen en leerlingen er veel voordeel van als de landelijke examens ook het hele jaar door kunnen worden afgenomen. ,,Vaak zijn scholen al in december klaar met het behandelen van een vak. Scholieren moeten dan nog een half jaar wachten voordat zij eindexamen kunnen doen. Als scholen zelf mogen bepalen wanneer zij examens mogen afnemen, is dat probleem opgelost.''

Het is volgens de woordvoerder niet de bedoeling dat de eindexamens worden afgeschaft.

Het Cito, dat de landelijke examens in opdracht van het ministerie van Onderwijs maakt, is druk bezig met het voorbereiden van examens die het hele jaar door kunnen worden afgenomen. Met het voorbereiden van nieuwe vmbo-examens is het Cito het verst. Directeur M. Roorda: ,,In het ideale geval zouden scholen deze nieuwe examens kunnen uitsmeren over een of zelfs twee jaar. Voor veel leerlingen is de maand mei nu een zware tijd, met het ene examen na het andere. Scholen kunnen zelf vaak beter het ideale moment bepalen.''

Uit een enquête die toetsinstituut Cito vorig jaar op middelbare scholen heeft gehouden, bleek dat bijna 80 procent afwil van het exact voorgeschreven tijdstip waarop de landelijke examens afgemomen moeten worden. Volgens de scholen lost dat veel problemen in de maand mei op. Een groot aantal leerlingen uit lagere klassen krijgt nu vrije uren, omdat veel leraren toezicht moeten houden. Vaak zijn er ook niet voldoende computers om alle leerlingen tegelijk op te vangen.

Op vmbo-scholen wordt gedacht dat scholieren, als zij wat vakken met succes hebben afgerond, al in de loop van het examenjaar met vakken op het middelbaar beroepsonderwijs kunnen beginnen. Uit gesprekken die minister Van der Hoeven de afgelopen maanden met scholen heeft gevoerd, blijkt eveneens dat scholen veel behoefte hebben aan flexibele examens.

Het Cito onderzoekt hoe de nieuwe examens met de minste kans op fraude of ongelijkheid het hele jaar door gegeven kunnen worden, onder meer door `opgavenbanken' te maken waarin verschillende toetsen bewaard worden. Directeur Roorda: ,,Niet langer zullen alle leerlingen in het hele land op hetzelfde moment in de gymzaal zitten. In het buitenland heet dat het Martini-model: anywhere, anytime.'' Wel hoopt hij dat er aan het einde van het jaar een afsluitend toetsmoment blijft bestaan. ,,De maand mei bestaat voor examenkandidaten uit allerlei rituelen. Ze sluiten toch een belangrijke periode in hun leven af.''

www.nrc.nl Dossier Eindexamen 2004