Met potten en pannen op het podium

De popgroep The Beta Band, bekend om zijn avontuurlijke muziek, treedt donderdag op in Amsterdam. Een gesprek met voorman Steve Mason.

The Beta Band uit het Schotse Edinburgh achtte zich op de eerste platen niet aan enige regel gebonden. Dat leidde meermalen tot lange lappen avontuurlijke muziek. Die neiging is er nog steeds, maar inmiddels heeft de band de voordelen ontdekt van de discipline die de korte popsong-vorm biedt.

Voorman Steve Mason kijkt dezer dagen geamuseerd naar het media-circus dat de popgroep Franz Ferdinand, ook uit Schotland, ten deel valt. Tenslotte had zijn eigen band enkele jaren geleden te maken met een soortgelijke kritische bijval, ,,al hebben wij er nauwelijks meer platen door verkocht''. Hij is zich al te goed bewust geworden van de keerzijde van deze hype-industrie. ,,Een half jaar lang zuigen ze alle leven uit je, en daarna doen ze alsof je nooit bestaan hebt. Dan ben je geen held meer, maar een nul.''

Dat is de diepere gedachte achter de albumtitel Heroes To Zeros, al geeft Mason toe dat de klank van die woorden hem ook goed bevalt. Het vierde album, de vroege verzamelaar The Three EP's meegerekend, is het eerste dat de groep niet meteen zelf in de media afbrandt, wat ook een manier is om het hype-circus tegen te gaan. Desondanks kende het album een moeilijke start. ,,Aanvankelijk kwamen we bij elkaar in een kleine studio. Ik liet de rest mijn song-ideeën horen, waarna we elkaar schaapachtig aanstaarden en elk ons weegs gingen. Daarna gaf ik die ideeën aan de anderen mee, die thuis ieder voor zich een eigen versie maakten. Vervolgens probeerden we die soms erg uiteenlopende versies weer tot een geheel te smeden. Daarom klinken de nummers nogal ongebruikelijk, tenminste, dat was het streven. In ieder geval zijn de uiteindelijke versies altijd stukken beter dan wat ik aanvankelijk in mijn hoofd had, en dat is een goede rechtvaardiging voor zo'n omslachtige werkwijze.''

Bij dit `thuiswerk' en het zoeken naar de beste versies bewees de computer onmisbare diensten. Maar voor het eigenlijke opnemen koos de band toch voor het traditionele handwerk, in de vorm van het live inspelen van de verschillende partijen. In de muziekgeschiedenis niets nieuws, voor The Beta Band wel. ,,Voorheen bouwden we alles op met de computer. Maar op deze manier krijg je een veel levendiger resultaat. Je leert zoveel meer over de aard van je liedje, als je het zelf fysiek speelt in plaats van digitaal construeert. Dan voel je pas of een bepaalde wending organisch is, of juist geforceerd.''

Vanaf het begin heeft The Beta Band gewerkt volgens de regel dat er geen regels zijn. ,,We hebben allemaal erg uiteenlopende platencollecties en dat moest onze eigen muziek ook weergeven.'' Toch heeft Mason gaandeweg de waarde van zelfopgelegde beperkingen leren kennen, al was het maar als uitgangspunt. ,,We gaan uit van de songs. Dat is een soort beperking, maar de uitwerking is vervolgens vrij. Ik heb liever dat een plaat een bepaald gevoel uitdrukt dan een samenhangend geluid.''

Op de vroege EP's waren nummers van zes, zeven, acht of zestien minuten geen uitzondering. Hoeveel er op het kleurrijke Heroes To Zeroes ook overhoop wordt gehaald, de liedjes blijven ruimschoots binnen de grens van vier en een halve minuut. ,,Bij de meeste bands gaat het andersom, die gaan pas later in hun carrière met lange nummers en conceptalbums experimenteren. We eigenden ons destijds het recht toe om te doen wat we wilden, tot en met zulke lange nummers. Maar dat was zes jaar geleden. Nu intrigeert het me meer om binnen de begrenzingen van de popsong-formule te werken en daarbinnen toch alle vrijheid te houden.''

Het nummer Space Beatle heeft zijn titel te danken aan Masons diepe verlangen naar een wereld zonder Beatles. ,,Ik word er bijzonder moe van, hoe iedereen altijd over die band praat als het alfa en het omega van de popmuziek. Saai, hoor. Ik hou erg van Duitse bands als Can, Neu! en Kraftwerk, maar die zou ik ook niet direct als invloed noemen. Als ik een rolmodel zou moeten kiezen, zou ik zeggen: reggae-artiest U-Roy. Zijn muziek heeft een basale kwaliteit die wij ook nastreven. Met doodsimpele middelen een complex geheel creëren, dat hebben we geleerd van de Jamaicaanse dub. Prince Buster was er ook zo een, hij komt uit de tijd dat ze alles benutten wat in de studio maar voorhanden was. Tot en met keukenspullen. Daarom gebruiken wij tot op de dag van vandaag potten en pannen op het podium.''

The Beta Band: Heroes To Zeros (Regal, distr. EMI). Optreden: 20/5, Melkweg Amsterdam.

    • Jacob Haagsma