Het Franse zwemmen baadt plotseling in weelde

Twee Françaises eisten een hoofdrol op bij de zondag afgesloten EK zwemmen in Madrid: sprintster Malia Metella (22) en alleskunner Laure Manaudou (17).

De glimlach week de voorbije week niet van haar gezicht. ,,Wie niet lacht, kan niet presteren'', is de strijdleus van Malia Metella. In Madrid ging dan ook geen dag voorbij of de 22-jarige Française meldde zich met een uitbundige grijns in het Centro M86, waar eergisteren de 27ste Europese kampioenschappen langebaan (50 meter) werden afgesloten.

Zwemmers met een donkere huidskleur zijn zeldzaam in het mondiale topzwemmen, zwemmers met een donkere huidskleur die medailles winnen een rariteit. Metella, het natuurtalent uit Frans Guyana dat in de Spaanse hoofdstad drie gouden medailles (100 vrij, 4x100 vrij en 4x100 wissel) won, breekt graag met tradities. Geheel in de geest van twee van haar vermaarde voorgangers: Anthony Nesty (Suriname) en Enith Brigitha (Nederlandse Antillen).

Het wervelende optreden van de nieuwe ster van het Franse zwemmen was voor sportkrant L'Equipe aanleiding om haar vorige week uit te roepen tot `de nieuwe koningin van het zwembad'. Inge de Bruijn, de drievoudig olympisch kampioene uit Les Pays-Bas die in Madrid schitterde door afwezigheid, is gewaarschuwd.

Veel beroemde sporters heeft Frans Guyana niet voortgebracht. Bernard Lama, de rijzige doelman met de katachtige reflexen, was lange tijd de enige. De voormalige keeper van het Franse voetbalelftal (44 interlands) heeft sinds kort gezelschap. Van een al even atletische vrouw, wier levensverhaal zich laat lezen als een sprookje.

Geboren en opgegroeid in het straatarme `Frans Suriname', als dochter van een zwarte vader en een in Marokko geboren moeder van Algerijnse afkomst. Op haar achttiende geëmigreerd naar `moederland' Frankrijk, waar de kersverse Europees kampioene prompt werd aangenomen op het Franse `conservatorium van de topsport' nabij Parijs, l'Institut National du Sport et de l'Education.

Zwemmen leerde Metella in de hoofdstad Cayenne. Niet in een bassin, maar in een rivier vol krokodillen. Frankrijk verkneukelde zich om die anekdote, al was dat verhaal snel vergeten toen Metella vorig voorjaar deelname misliep aan de WK in Barcelona. Met een matige race en een dito tijd leek de sprintster te onderstrepen dat ze nog een lange weg te gaan had, en `Athene' maar beter uit haar hoofd kon zetten. Zeker toen haar vader eind augustus overleed, na een hartaanval tijdens het zwemmen. Metella beleefde naar eigen zeggen de donkerste dagen uit haar prille loopbaan. Trainer Jean-Lionel Rey vreesde het ergste, maar ontving vanuit Zuid-Amerika een ansichtkaart met opbeurende woorden: `Hier kom ik sterker uit tevoorschijn', beloofde zijn pupil.

Dat bleek geen grootspraak. In anderhalve maand bracht ze haar persoonlijk record op het koningsnummer, de 100 meter vrije slag, terug met maar liefst 1,38 seconden. Haar internationale doorbraak volgde in december, bij de EK kortebaan in Dublin, waar Metella twee medailles won: goud op de 100 vrij en brons op 50 vrij.

Frankrijk was een kampioene rijker, stelde de chauvinistische pers tevreden vast. Zij het op de niet-olympische kortebaan (25 meter). Maar Metella bleek meer dan een specialiste in draaien en keren. Bij de Franse kampioenschappen op de langebaan, eind vorige maand in Duinkerken, verbeterde de debutante maar liefst drie nationale records, waaronder de vijftien jaar oude toptijd van olympisch medaillewinnares Catherine Plewinski op de 100 vrij. De onttroonde recordhoudster stelde vanaf de tribunes vast dat ,,het wel goed zit met mijn erfenis''.

Dat zag in Madrid ook Fedor Hes. ,,Die meid lijkt niet te verzuren, elke klap is raak'', sprak de trainer-coach van Topzwemmen Amsterdam vol bewondering na Metella's zege op de 100 vrij.

Meer nog dan van Metella raakte Jacco Verhaeren, trainer van tweevoudig olympisch kampioen Pieter van den Hoogenband, onder de indruk van een andere Française: Laure Manaudou. ,,Zo jong en dan al zo krachtig, dat kan echt een hele grote worden.'' Het pas zeventienjarige talent heeft een Nederlandse moeder, oud-badmintonster Olga Schippers, en geldt als een uiterst veelzijdig zwemster, die op vrijwel alle slagen uit de voeten kan. Ook Manaudou ontbrak vorig jaar bij de WK in Barcelona. Niet omdat ze faalde in de kwalificaties, maar omdat ze de voorkeur gaf aan een optreden bij de Europese jeugdkampioenschappen in Glasgow. Het seniorentoernooi kwam naar eigen zeggen te vroeg.

Het tekent de volwassenheid van het meisje, dat onlangs ook nationaal kampioene werd op de vijf kilometer openwater. Verbazing wekte Manaudou voorts met de mededeling dat ze ,,eigenlijk helemaal geen rugslag [wil] zwemmen''. Met lichte tegenzin begon ze in Madrid aan de 100 rug (die ze won), maar ze liet de dubbele afstand schieten. Op de slotdag volgde opnieuw een gouden medaille, ditmaal op de 400 vrij. Waarna Manadou amper vijf minuten later op fenomenale wijze de Franse estafetteploeg op de 4x100 wissel in gang trok. Slotzwemster Metella maakte het voorbereidende werk af op al even overtuigde wijze: Frankrijks vijfde gouden medaille.