Moeders en dochters

We schrijven de jaren tachtig. Ansje zat in de kraakbeweging en wilde een kind. Omdat ze op dat moment geen man of vriend had verkoos ze kunstmatige inseminatie. Een aantal mannen uit haar omgeving werd bestempeld tot donor. Wie van hen Nikkie verwekte is onbekend. Vier jaar later werd, volgens dezelfde procedure maar met andere donoren, Teuntje geboren. Ans woonde al geruime tijd met Anneke, toen die een verhouding aanging met Janet. De drie vrouwen besloten bij elkaar te blijven. Nikki en Teuntje groeiden op met drie moeders. Teuntje beschouwt donor Bert als haar vader, omdat ze op hem lijkt – meer bewijs daarvoor is er niet. Nikkie was aanvankelijk stoïcijns over het feit dat ze niet weet wie haar vader is. Aanvánkelijk, want in de hartverscheurendste scène van `The making of Teuntje' blijkt dat ze daar minstens zo hevig mee worstelt als haar (half)zusje.

Donor Bert treedt in die scène in het huwelijk met een Italiaanse. Teuntje had het daar eerst moeilijk mee, maar verschijnt innig verstrengeld met haar would-be vader op de bruiloft. Dan krijgt Nikkie het te kwaad. Ze beseft ineens het gemis van een tastbare verwekker met wie zij net zo'n hechte band zou willen hebben. Teuntje ontfermt zich teder over haar snikkende (half)zus, die kort daarvoor nog zo kranig had betoogd dat ze een leven zonder vader helemaal niet als minderwaardig beschouwt. Het is schrijnend om te zien hoe de gevoelens van onmacht die de dramatis personae uitdrukken steeds conflicteren met wat zij rationeel te berde brengen. Het ontbreekt niet aan onderlinge affectie bij de leden van de menagerie waarin Britta Hosman zich geruime tijd onopvallend ophield. Toch noopten conflicten de vijf in gezinstherapie te gaan. Teuntje en Nikkie vonden de sessies bij `die stomme vrouw' maar niks. En ach: ,,Er is óók ruzie als je gewoon een pappie en mammie hebt.''

De film bevat mooie beelden van een fietsende, sportende en met haar zuster converserende Teuntje. En hij zet tot overpeinzing aan over de erfenis van het ik-tijdperk. Belangrijkste vraag die dit gezinsexperiment oproept: mag een kind moedwillig worden opgescheept met een raadsel omtrent de identiteit van zijn vader? Het antwoord zit in het zuur waarmee deze film is doordesemd.

Dokwerk: `The making of Teuntje', VPRO, Ned.3, 21.00-21.55u.