`Brown' is een belofte die nog niet is waargemaakt

Linda Brown had geen idee dat ze geschiedenis schreef toen ze als zevenjarige in de herfst van 1950 aan de hand van haar vader, dominee Oliver Brown, de `witte' Monroe-basisschool in Topeka (Kansas) betrad. Op grond van haar zwarte huidskleur werd ze geweigerd.

Die weigering leidde vandaag vijftig jaar geleden tot een einde aan de segregatie op Amerikaanse openbare scholen. Op 17 mei 1954 oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof in de zaak Brown vs Board of Education dat zwarten weinig hadden aan de toen geldende garantie van ,,gescheiden maar gelijkwaardig'' onderwijs. ,,[Zwarte kinderen] scheiden van anderen van een gelijke leeftijd en met een gelijke capaciteit op basis van hun ras doet een gevoel van inferioriteit onstaan'', aldus rechter Earl Warren.

De uitspraak van het Hooggerechtshof wordt gezien als een katalysator. `Brown' gaf een impuls aan de burgerrechtenbeweging en leidde uiteindelijk tot een einde aan segregatie op andere terreinen. Na deze uitspraak volgde onder meer in 1955 het einde aan rassenscheiding op openbare stranden, in 1956 in bussen, in 1963 in rechtbanken.

Verschillende commentatoren beargumenteerden dit weekeinde echter dat het effect van `Brown' vijftig jaar na dato in het onderwijs als symbolisch moet worden gezien: `Brown' is ,,een officiële declaratie dat de collectieve droom van deze natie berust op het beeld, hoe idealistisch ook, van witte en zwarte kinderen die zij aan zij werken'', zo schrijft de Los Angeles Times.

De krant somt vervolgens somber op hoe driekwart van de zwarte en latino scholieren naar zwarte scholen gaan, waar de klassen te groot zijn, het lesmateriaal niet uitdagend genoeg is en de leraren ondergekwalificeerd. In het schooldistrict Los Angeles is 71 procent van de scholieren van latino-afkomst, 10 procent is wit. ,,Re-segregatie'', aldus het commentaar die vooral gebaseerd is op economische achterstand.

Het bureau voor volkstelling berekende dat in 1952 twee procent van de zwarten een universitaire opleiding had, nu is dat 17 procent. Het aantal zwarten met een middelbare school-diploma steeg van 15 naar 79 procent. Maar 13 procent van de zwarte en latino vierdeklassers scoorde vorig jaar voldoende bij een leestest, in vergelijking met 41 procent van de blanken, wat betekent dat de rest niet of nauwelijks begrijpend kan lezen.

,,Brown was een eerste stap, niet een touchdown'', zei ook gisteren dominee Jesse Jackson in een kerk in Topeka, zo noteerde een lokale krant. Hij noemde `Brown' een belofte die nog moet worden vervuld.'' En ook Linda Brown (nu Thompson) zelf meent dat er sprake is van ,,de facto rassenscheiding'' zo zei ze tijdens een zeldzaam openbaar optreden in maart in Wyoming.

De viering van vijftig jaar `Brown vs Board of Education' wordt bijgewoond door onder andere president Bush en de Democratische presidentskandidaat John Kerry. Onbekend is of Linda Brown aanwezig zal zijn.