`Spreiding allochtonen werkt niet'

Spreiding van allochtone leerlingen om de segregatie in het onderwijs tegen te gaan, zal in Nederland niet werken. De scheiding tussen allochtone en autochtone kinderen zal er juist door toenemen.

Dat concludeert het Utrechtse onderwijsbureau Sardes in een rapport dat maandag zal verschijnen. Onderzoeker S. Rutten van Sardes vergeleek de Nederlandse segregatie met die in de Verenigde Staten. Tot aan de jaren negentig probeerden rechters, lokale en regionale overheden leerlingen te spreiden, onder meer door ze met bussen over de stad of over randgemeenten te verdelen.

Nederlandse politici denken ook steeds meer na over spreiding van allochtonen om de segregatie in het onderwijs tegen te gaan. Het aantal basisscholen dat in meerderheid uit allochtone leerlingen bestaat is al meer dan 580. Minister Van der Hoeven (Onderwijs, CDA) wil dat gemeenten en schoolbesturen daarom bindende afspraken maken over een evenwichtige verdeling van allochtone en autochtone leerlingen. Zeven gemeenten, zoals Tiel en Amersfoort, hebben al ervaring met spreiden. Utrecht en Rotterdam hebben plannen klaarliggen.

Uit gegevens van Rutten blijkt echter dat spreiding averechts werkt. Autochtone ouders verhuizen sneller dan anders uit de grote stad om te voorkomen dat hun kind op een zwarte school terechtkomt. Het gevolg is dat het percentage allochtone kinderen in de VS dat op een gemengde school zit, sinds het begin van de jaren negentig is gedaald van 38 naar 30. Daarnaast kost spreiden veel geld en organisatie en heeft het in de VS geleid tot ,,enorme maatschappelijke polarisatie, terwijl het beoogde doel alleen maar verder uit zicht is gekomen'', aldus het rapport.

Volgens Rutten zijn in Amsterdam en Rotterdam soortgelijke problemen te verwachten. Bovendien zal een evenwichtige spreiding er, net als in de VS, toe leiden dat alle scholen in de stad in meerderheid uit allochtone leerlingen zullen bestaan. Als gemeenten de randgemeenten bij het spreiden zullen betrekken, dan zal daar ,,hevig verzet'' van ouders te verwachten zijn. Daar wonen immers vooral ouders die de zwarte scholen in de grote stad wilden ontvluchten. Volgende week is het precies vijftig jaar geleden dat het Amerikaanse Hooggerechtshof een uitspraak deed die een formeel einde maakte aan de scheiding tussen blank en zwart in het Amerikaanse onderwijs.