Gezinsmanagen met geld uit Europa

Minister Zalm mag dan soberheid voor de Europese begroting prediken, Nederlandse gemeenten zien dat niet zo zitten. Soberheid brengt immers gesubsidieerde projecten, zoals dat van de Spaanse Mariangeles Nogueras, in gevaar.

Na haar verhuizing naar Nederland zag de Spaanse Mariangeles Nogueras tot haar verbazing hoe vrouwen de hele dag op en neer fietsen om kinderen weg te brengen en op te halen: naar school, naar muziekles, naar vriendjes. Werken vrouwen er ook nog bij, dan is de stress totaal. Steeds meer van hen wordt het te veel. Ze belanden in de WAO of geven de brui aan hun baan. ,,Een drama'', vindt Nogueras. ,,Nederlandse vrouwen willen alles zelf doen.''

Toch is er een oplossing: de gezinsmanager die alle diensten aan elkaar knoopt – van kinderen ophalen tot koken. Die oplossing biedt ze inmiddels zelf aan. Twee jaar geleden huurde Nogueras een bescheiden benedenwoning in de Amsterdamse Schoolstraat en begon een eigen onderneming: Organisatie Familie Aanpak (OFA). Ze geeft advies over de organisatie van het huishouden, ze organiseert trainingen arbeid en zorg en ze leidt `gezinsmanagers' op voor families, alleenstaande moeders of vaders, die allerlei diensten kunnen leveren. Tegen concurrerende prijzen, want Nogueras moet opboksen tegen het `zwarte' tarief. Ook bedrijven hebben oren naar haar model. Zij hebben er baat bij dat vaders of moeders niet regelmatig uitvallen omdat het thuis vastloopt.

,,Zonder Europese subsidie had ik niet kunnen beginnen'', zegt Nogueras in haar smaakvol ingerichte kantoor in de Schoolstraat. De belangstelling is zo groot dat ze de aanvraag voor een volgende subsidie net de deur uit heeft gedaan. `Integreren door participeren', noemt ze het vervolgproject over de organisatie van familie en arbeid. ,,Ik wil van OFA een professionele leverancier maken die vele diensten levert – van advies over dagindeling tot schoonmaken, crèches en reparaties. Een ideale banenmachine voor migranten om hier aan het werk te komen.''

Het project van de Spaanse onderneemster past helemaal in het nieuwe model dat Michel Barnier als Europees Commissaris (regionaal beleid) eerder dit jaar op tafel legde voor hervorming van de Europese structuur- en regionale fondsen. Deze subsidies zijn vooral bedoeld voor de armste gebieden, maar na de hereniging met Midden-Europa liggen die regio's in het oosten. Om West-Europa toch aanspraak te laten blijven maken op de fondsen, had Barnier de doelstelling van de subsidiefondsen verbreed met de thema's integratie (van migranten en werklozen) en innovatie van bedrijven. Ook het gezinsmanagersproject van Nogueras, waarmee tientallen vrouwen aan het werk geholpen zijn, zou ervan kunnen profiteren.

Barnier is recent tot minister van Buitenlandse Zaken in de Franse regering benoemd, maar kwam begin deze week speciaal naar Brussel om zijn voorstel uit zijn vorig leven met verve te verdedigen. De Europese Commissie had een grootscheepse conferentie georganiseerd over zijn rapport over de toekomst van de regionale subsidies. Liefst 1.200 bestuurders van steden en provincies uit heel Europa waren naar Brussel gekomen om hun mening over het rapport te geven. Honderden Polen, Hongaren, Slowaken, Tsjechen, Esten en Letten waren er. Maar ook Spanjaarden, Portugezen, Italianen, Duitsers en Fransen gaven acte de présence en hielden warme pleidooien voor steun aan bruggen bij het Italiaanse Taranto of renovatie van jeugdhonken in Berlijn.

Ook de Nederlanders waren met twintig man van de partij – uit steden en provincies. ,,Er staat veel op het spel'', zegt Lo Breemer in de overvolle koffiekamer van het Europees Parlement. Breemer is vertegenwoordiger van de stad Amsterdam in Brussel en lobbyt voor een stuk van de koek. Zeker vijftig projecten worden in de Nederlandse hoofdstad met Europees geld gefinancierd, zoals de gezinsmanager van Nogueras.

Het gaat om veel geld: ruim eenderde van de Europese begroting van 100 miljard euro per jaar wordt uitgegeven aan de structuur- en regionale subsidies. ,,De subsidies voor de regio's zijn een dankbaar middel om Europa bij de burgers zichtbaar te maken'', zegt Breemer. Niet alleen de gezinsmanager in Amsterdam of `Het Klooster' in Rotterdam waar Marokkaanse jongeren worden opgevangen. Ook het project Drentslandleven dat met bed & breakfast het plattelandstoerisme wil bevorderen, wordt met Brussels geld gefinancierd of het Twents Initiatief voor Medische Productontwikkeling in Oldenzaal.

Een op de drie Nederlandse gemeenten ontvangt geld uit deze regionale subsidiepotten. Het meeste geld ging naar Flevoland, maar deze regio hoort niet meer tot de armste regio's. Tussen 2000 en 2006 heeft Nederland recht op ruim 3 miljard euro. Een schijntje vergeleken bij de bedragen waarop Spanje (62 miljard), Italië (32 miljard) of (Oost-)Duitsland (32 miljard) kunnen rekenen. Menig Spanjaard, Italiaan en Portugees hield op het podium dan ook een warm pleidooi voor de door de Commissie voorgestelde verhoging van de begroting (van 100 naar 130 miljard per jaar) zodat de steun aan het oosten niet ten koste van het westen gaat.

,,Ook Amsterdam is zeer geïnteresseerd in handhaving van de Europese subsidies'', zegt Breemer. Barnier heeft een heel goed rapport geschreven, vindt hij. Onze werkelijke tegenstander is dan ook niet Brussel maar Den Haag, zegt Breemer. Het Nederlands kabinet voelt namelijk, net als Duitsland, Frankrijk en Engeland trouwens, niets voor hogere uitgaven. Daarom zal Breemer zijn lobby intensiveren richting Den Haag, want begin juni praat de Tweede Kamer over de toekomst van de fondsen.

In de Amsterdamse Schoolstraat werkt Mariangeles Nogueras met hartstocht door aan de uitbreiding van haar project. Twee miljoen Nederlanders hebben de grootste moeite gezin en werk te combineren. Dat er grote behoefte is aan dienstverlenende duizendpoten is voor haar zonneklaar. ,,We kunnen in Europa veel van elkaar leren'', zegt de onderneemster. Nogueras was getroffen door een kinderliedje over Sneeuwwitje waarin de kabouters zongen: `Je krijgt het niet cadeau'. In Spanje werd dat vrij vertaald met: `We gaan naar huis om uit te rusten'. Het Nederlandse calvinisme frappeert haar telkens weer. ,,Spanjaarden kunnen leren van de Nederlandse flexibiliteit, maar van zuiderlingen kunnen Nederlanders leren dat leven ook genieten is.''