Dawkins

Met belangstelling las ik het interview met Richard Dawkins (`De mythe van de onbuigzame genen', W&O, 8 mei). Ofschoon ik het, met permissie, hier en daar in detail niet eens ben met Dawkins heb ik op één punt een tegenwerping die door velen gedeeld zal worden en met feiten kan worden gestaafd.

De interviewer vraagt `Dat is dus onze vrijheid: als individuele mens hebben wij eigenlijk geen directe rol in de evolutie. Als we ons maar voortplanten kunnen we verder doen waar we zin in hebben?', en Dawkins antwoordt: `Ja,..'

Ik meen al in de jaren zeventig als natuurkundestudent colleges wetenschapsfilosofie te hebben gehad waarin de wetenschap en andere culturele ontwikkelingen simpelweg worden gezien als niet zomaar een voortvloeisel van de evolutie, maar zelfs een verlengstuk daarvan. Dit kan men natuurlijk op verschillende manieren opvatten, maar zeker ook kan men dit opvatten op genniveau. Wij zijn in staat direct op de evolutie in te grijpen door het manipuleren van processen zoals natuurlijke selectie en het gerandomiseerd doorgeven van groepjes genen. Niet alleen zijn we daartoe in staat, maar we doen dat feitelijk ook. Kijk naar ons kweken van nieuwe gewassen en genetische manipulatie. Er is dus in het geheel geen sprake van `wij staan erbij en we kijken ernaar', zoals dat in uw artikel wordt gesuggereerd. Men zou kunnen tegenwerpen dat wij niet in onze eigen genenpool morrelen, maar dat houdt geen steek: we zijn ertoe in staat en dan zal het wel een keer gaan gebeuren ook.

Het ziet er dus naar uit dat de evolutie een product heeft voortgebracht (de mens) dat in staat is geheel andere mechanismen te introduceren in die evolutie dan de traditionele. Men zou kunnen zeggen dat de evolutie bewustzijn heeft gekregen. Daarmee bestaat de mogelijkheid dat deze op een geheel andere tijdsschaal gaat plaatsvinden. Veel mensen zullen dit eng vinden (dat is het misschien ook), maar het is wel de realiteit. De evolutie heeft zin gegeven door de mens, de mens moet nu zin geven aan de evolutie.

    • Onno van Roosmalen Per Email