Afscheid voor leider van Noord-Cyprus

De Turks-Cyprische president Rauf Denktas zal zich niet herkiesbaar stellen bij de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Dat heeft hij gisteren gezegd tegen het Turks-Cyprische persbureau TAK. Daarmee lijkt een einde te komen aan een lang hoofdstuk in de geschiedenis van het eiland.

Denktas was een enthousiast voorstander van de Turkse invasie van het eiland in 1974 en bekleedde van 1983, toen de Turkse Republiek Noord-Cyprus werd uitgeroepen, tot nu het presidentschap van de republiek, die overigens alleen door Turkije wordt erkend. De uiterst vitale Denktas die volgend jaar 81 hoopt te worden, wil de laatste jaren van zijn leven niet aan staatszaken maar ,,aan zichzelf'' wijden.

Eén uitweg liet Denktas gisteren open: als het volk op Cyprus hem smeekt toch weer mee te doen aan de stembusstrijd, wil hij er nog eens over denken. Dat het volk zo'n smeekbede uit, lijkt zeer onwaarschijnlijk. Steeds meer Turks-Cyprioten zien Denktas als een man van het verleden die niets liever deed dan stilstaan bij de gruweldaden die de Grieks-Cyprioten in de jaren zestig en zeventig tegen Turks-Cyprioten begingen. Een meerderheid van de bevolking van de Turkse Republiek Noord-Cyprus wil dat gruwelijke verleden juist afsluiten en samen met de Grieks-Cyprioten aan een nieuwe toekomst voor het eiland werken. Hoe ver Denktas van zijn volk af is komen staan, bleek tijdens het referendum vorige maand over het zogeheten plan-Annan voor hereniging van Cyprus. Denktas was tegen, maar op Noord-Cyprus stemde een meerderheid voor. Het was uiteindelijk het Grieks-Cyprische `nee' dat hereniging tegenhield.

Ook in Turkije zelf raakte Denktas steeds meer geisoleerd. Jarenlang kon hij automatisch op steun rekenen vanuit Ankara. Maar de huidige Turkse premier, Erdogan, wil graag dat Turkije dit jaar een datum krijgt van de Europese Unie voor het begin van de onderhandelingen over Turks lidmaatschap. Daarom stelde de huidige Turkse regering zich de afgelopen maanden uiterst positief op ten opzichte van het plan-Annan. Dit verschil in visie tussen Ankara en Denktas leidde in de aanloop tot het referendum van april tot een fiks aantal aanvaringen, waarbij bijvoorbeeld minister van Buitenlandse Zaken Gül de Turks-Cyprische president publiekelijk op zijn nummer zette.