Veilig vrijen voor het WK in 2010

De FIFA beslist morgen waar het wereldkampioenschap voetbal van 2010 wordt gehouden. Zuid-Afrika is favoriet.

Danny Jordaan, de man die Zuid-Afrika `Meneer Voetbal' noemt, blijft behoedzaam. De directeur van `South Africa 2010' waarschuwde meteen voor zelfgenoegzaamheid toen de wereldvoetbalbond FIFA in haar technische rapport Zuid-Afrika een week geleden als een `excellent' gastland beoordeelde voor het WK voetbal in 2010. Volgens het rapport is Zuid-Afrika favoriet, voor de andere kanshebbers Egypte, Marokko, Libië en Tunesië. Het 24 leden tellende uitvoerend comité van de FIFA neemt morgen een beslissing.

Een gunstige beoordeling van de stadions en de infrastructuur zegt niet alles, en Zuid-Afrika weet dat. De nederlaag van 2000 doet nog steeds pijn. Ook toen was het land volgens de technische staf van de FIFA favoriet, samen met Duitsland. Toen het tot een stemming kwam, verloor Zuid-Afrika met 11 tegen 12 omdat de vertegenwoordiger van Oceanië zich onthield van stemmen. Zou de Nieuw-Zeelander Jack Dempsey wel hebben gestemd, dan had FIFA-president Sepp Blatter het lot moeten beslechten, en die zag Zuid-Afrika wel zitten. Zei hij, achteraf.

Dat rottige Nieuw Zeeland, jankten de commentatoren toen, omdat de kiwi's Zuid-Afrika op het sportveld altijd dwars zitten. Maar Zuid-Afrika beseft nu dat het vier jaar geleden niet slechts één, maar twaalf stemmen verloor. De lobby had gefaald.

Het organiseren van het WK voetbal is voor Zuid-Afrika van levensbelang, letterlijk. Zie de manshoge reclameborden langs de snelweg rond Johannesburg: `Zorg dat je erbij bent, 2010', waarschuwt het billboard van de organisatie die jongeren oproept om veilig te vrijen. Wie geen condoom gebruikt loopt niet alleen het risico besmet te raken, maar zelfs het WK in 2010 te missen.

De `winnaar' morgen kan rekenen op een investering van 3 miljoen euro, 100.000 banen en een onvergetelijk imago in het buitenland. Tien jaar na het einde van de apartheid en een decennialang internationaal isolement snakt Zuid-Afrika nog steeds naar het gevoel er bij te horen. Het land organiseerde in 1995 al de wereldbeker rugby en vorig jaar het WK cricket. Maar die sporten worden in de townships nog vooral gezien als tijdverdrijf voor blanken en een onderonsje van de landen die ooit door de Britten werden gekoloniseerd.

De kansen zijn deze keer aanzienlijk groter voor Zuid-Afrika. Na de vertoning van 2000 legde de FIFA vast dat het WK in 2010 bij voorbaat in Afrika wordt gespeeld. En Zuid-Afrika heeft nu slimmer gelobbyd dan vier jaar geleden, met als belangrijkste troef: politieke correctheid.

Niet voor niets werden de afgelopen weken de iconen uit de strijd tegen de apartheid de wereld rondgestuurd. Aartsbisschop Desmond Tutu en oud-president Nelson Mandela vlogen naar Trinidad en Tobago om de stem van de Cariben veilig te stellen. Ze zullen er vandaag en morgen bij de presentatie van de kandidaat-landen en de stemming in Zürich ook bijzijn. Mandela, wiens gezondheid de afgelopen tijd zienderogen achteruit gaat, liet subtiel weten dat het bezoek aan Zwitserland zijn laatste internationale optreden is. Zo moe is hij van de afgelopen 85 jaar. De FIFA moet lef hebben om de laatste krachtinspanning van een levende legende te negeren.

Een FIFA-delegatie onder leiding van Sepp Blatter kreeg op 27 april ook geschiedenisles van Thabo Mbeki toen de president in Pretoria voor de tweede maal werd geïnaugureerd. Van de meer dan veertig aanwezige staatshoofden kreeg de FIFA-president veruit de meeste aandacht van de nieuwe regering van Zuid-Afrika. President Mbeki sprak in zijn toespraak over de wreedheden van apartheid en knipoogde naar Blatter: het is nog maar tien jaar geleden.

Het feestje in Pretoria, met meer dan 40.000 aanwezigen, moest ook duidelijk maken dat de grootste zorg van de FIFA, de hoge misdaad in Zuid-Afrika, overdreven is. In Zuid-Afrika worden elk jaar 20.000 moorden gepleegd, maar daar hoeven bezoekende buitenlanders geen last van te hebben, was de boodschap. Johannesburg heeft dat in 2002 ook al bewezen, tijdens de VN-top voor duurzame ontwikkeling waar ruim 30.000 afgevaardigden op af kwamen.

In de wereld na 11 september is Zuid-Afrika een oase van veiligheid, heeft de Zuid-Afrikaanse voetbalbond de bezoekende FIFA-inspecteurs voorgehouden. Egypte en Marokko mogen makkelijker te bezoeken zijn voor de hordes voetbalfanaten uit Europa, maar de landen zijn ook kwetsbaarder voor terreur. Zie Madrid, zie Casablanca. Volgens de Marokkaanse `Meneer Voetbal' Saad Kettani zouden de aanslagen juist in het voordeel van Noord-Afrika moeten werken. Hij presenteert het voetbalevenement als heelmiddel voor sociale onrust.

Er zijn ook commerciële belangen waar tegen Zuid-Afrika niets heeft in te brengen. Met name Spanje en Frankrijk wrijven in hun handen bij het idee van een WK aan de andere kant van de Middellandse Zee. Met het uitzicht op lucratieve bouwcontracten hebben ze hun steun aan Marokko toegezegd. Duitsland heeft Zuid-Afrika een stem beloofd, maar het is de vraag of Franz Beckenbauer de rest van Europa, dat als blok zal stemmen, zijn sympathieën op de andere acht stemmende lidstaten kan overbrengen.

Ook de stem van de vier landen in het Aziatische blok is onzeker. De Aziaten lieten in 2000 al blijken het niet zo te hebben op de drammerige voorkeur van Blatter voor Zuid-Afrika en stemden voor Duitsland. En op het eigen continent heeft de Zuid-Afrikaanse voetbalbond een probleem met Botswana en Kameroen. De voetbalbonden in die landen zijn nog steeds boos dat Zuid-Afrika in 2002 bij de verkiezingen voor een nieuwe FIFA-president voor Blatter koos en niet voor de kandidaat van het eigen continent, de Kameroener Issa Hayatou.

Daarom blijft het hoofd van de Zuid-Afrikaanse lobby Danny Jordaan voorzichtig. ,,Het ziet er goed uit'', zei hij de afgelopen dagen. ,,Maar we moeten hard blijven werken, tot de laatste minuut.''