Irak, VS en Strafhof

Toen het Amerikaanse Congres de `The Hague Invasion Act' aanvaardde, heeft de Nederlandse regering officieel niet geprotesteerd. Sterker, de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken die verzuimd heeft te protesteren, is door de Amerikaanse regering uitgekozen als Secretaris-Generaal van de NAVO.

Na de publicatie van de foto's uit de Abu Ghaib-gevangenis kan de Nederlandse regering binnenkort met een probleem worden geconfronteerd: wat te doen als Amerikaanse verdachten van oorlogsmisdaden aan het Internationaal Strafhof worden overgedragen? Durft het kabinet een conflict aan met Amerika, of zal het de verdachten uitleveren?

Stel dat er het kabinet moet daarop voorbereid zijn een landingsvloot voor Scheveningen verschijnt en er gewapende Amerikaanse militairen aan land komen, wordt er dan geschoten? Worden er boten tot zinken gebracht? Gevechtshelikopters neergehaald? Want hoe je het ook bekijkt, een invasie is een casus belli, oorlog. Nederland kan bij een gewapende inval een beroep doen op de NAVO. Maar zullen onze bondgenoten bereid zijn de wapenen op te nemen tegen de VS? En een zeer pijnlijke maar wel gerechtvaardigde vraag bij welk land zal de loyaliteit van de Secretaris-Generaal van de NAVO liggen? Nederland zal het hoogstwaarschijnlijk niet tot een gewapend conflict laten komen. Dat is verstandig. Maar in dat geval mag Nederland het Strafhof niet langer gastvrijheid verlenen. Nederland kan niet tegelijkertijd én het Strafhof huisvesten én Amerikaanse verdachten overdragen aan de Amerikaanse autoriteiten.

Het zou mij niet verbazen als Nederland dat toch zou proberen. Het wordt een tweede Srebrenica, weliswaar zonder dodelijke slachtoffers maar met opnieuw internationaal gezichtsverlies. Het kabinet zal het Internationaal Strafhof willen blijven herbergen maar de Amerikaanse gevangenen zonder al te veel aandrang overdragen. Minister Donner heeft tenslotte een naam op te houden op het gebied van dubieuze uitleveringen aan de Amerikaanse autoriteiten. Verdachten van oorlogsmisdaden hier laten komen en ze vervolgens uitleveren aan Amerika is het verzaken van een plicht die Nederland op zich genomen heeft. Het zou verraad zijn aan alle slachtoffers van oorlogsmisdaden.

Jan van der Werff is oud-docent televisietechniek.