Aangenomen dochter van India

George Fernandes, tot gisteren de Indiase minister van Defensie, is het lachen vergaan. ,,Moeder India heeft 1 miljard kinderen; is er niet één Indiër te vinden die straks premier kan worden? De wereld zal ons uitlachen'', zei hij vijf jaar geleden toen Sonia Gandhi campagne voerde voor haar Congrespartij.

Sonia's Italiaanse afkomst – ze is 58 jaar geleden geboren in de buurt van Turijn, katholiek opgevoed en pas in 1983 tot Indiase genaturaliseerd – is voortdurend onderwerp van discussie geweest sinds haar man, premier Rajiv Gandhi, in 1991 werd vermoord en zij, haars ondanks, troonopvolgster werd van de Gandhi-dynastie. Ook binnen de Congrespartij zelf was er verzet tegen een `buitenlandse' leider, maar daaraan maakte ze vijf jaar geleden een einde door het voorzitterschap van de partij neer te leggen. Ze bereikte daarmee wat ze misschien helemaal niet wilde: in heel India gingen mensen in hongerstaking en na een week keerde ze versterkt terug aan de top.

En nu, na de verpletterende uitslag van gisteren, lijkt de critici de mond voorgoed gesnoerd. Zelfs heeft ze, zoals vaker, het achterste van haar tong nog niet laten zien. Maar hoge partijgenoten twijfelen er niet aan dat Sonia de nieuwe premier wil en zal worden. Ze behoort daarmee tot de derde generatie Gandhi's die het land besturen. De vierde generatie, haar zoon Rahul (33) en dochter Priyanka (31), hebben zich tijdens de afgelopen campagne al warm gelopen. Rahul is voor de eerste keer in het parlement gekozen.

De politieke opkomst van de Gandhi-Nehru dynastie begon eigenlijk nog een generatie eerder, met de advocaat Motital Nehru die ten tijde van de Britse overheersing een prominente rol speelde in de Congrespartij. Diens zoon, Jawaharlal Nehru, was de eerste premier van India na de onafhankelijkheid in 1947. Zijn dochter Indira (getrouwd met een Gandhi; geen familie van de onafhankelijksheidsleider Gandhi) bracht het eveneens tot premier. In 1984 werd ze vermoord en nam haar zoon Rajiv de fakkel over.

Sonia Maino heeft Rajiv in Cambridge ontmoet. Het paar is in 1968 getrouwd. Na de moord op haar echtgenoot weigerde Sonia lange tijd in te gaan op de lokroep van de Congrespartij en leefde ze teruggetrokken met haar kinderen. Pas in 1997, na een zware verkiezingsnederlaag van de Congrespartij, werd ze, tot opluchting van velen, partijlid.

Nu staat ze aan de top, maar of ze er in zal slagen als beoogd premier de hooggestemde verwachtingen waar te maken is niet zeker. Veel hangt af van de vraag of haar partij er in slaagt een stabiele regeringscoalitie te sluiten met andere partijen. Bovendien mag haar beleid de florissante economische groeicijfers onder de BJP niet aantasten, en moet ze tegelijkertijd een evenwichtiger economische ontwikkeling bewerkstelligen. De miljoenen armen mogen niet teleurgesteld worden in het ideaalbeeld dat de Gandhi's er ook voor hen zijn.