VVD'ers leggen in Polen hun euroscepsis uit

VVD-leider Van Aartsen en mede-parlementariër Van Baalen waren gisteren op bezoek in Polen. Zij legden ex-president Walesa hun euroscepsis uit.

De VVD was gisteren in Warschau. De partij stemde anderhalf jaar geleden in het kabinet-Balkenende I nog tegen de uitbreiding van de Europese Unie, maakte van het gebrek aan voedselveiligheid in Polen een stokpaardje en drong aan op het dichthouden van de Nederlandse grenzen voor Oost-Europese werknemers.

De VVD is de enige Nederlandse politieke partij die in Polen enige bekendheid geniet. Gisteren was de partij er in levenden lijve, vertegenwoordigd door fractieleider Jozias van Aartsen en Kamerlid Hans van Baalen, woordvoerder Europese Zaken. Ze klonken opgelucht, want nog niemand had ze gekapitteld over de pittige VVD-standpunten over Polen.

Behalve dan oud-dissident en oud-president Lech Walesa. Walesa hekelde de Nederlandse zuinigheid jegens Polen, het land waar per slot van rekening de zaag aan de boom van het communisme was gezet, tijdens de door hem geleide stakingen in Gdansk, begin jaren tachtig.

Maar zelfs aan Walesa had Van Aartsen, naar eigen zeggen, het VVD-standpunt kunnen uitleggen. ,,Onze principiële stelling is: vrij verkeer van personen. Maar als wij een echte unie willen maken, als we niet alleen solidariteit tussen landen nastreven, maar ook verdere uitbreiding van de EU, dan moet daarvoor draagvlak zijn in Nederland'', zei Van Aartsen gisteren tijdens een persconferentie in Warschau.

De Nederlandse regering besloot eerder dit jaar om de grenzen voor een periode van twee jaar dicht te houden. Volgens Van Baalen zullen de grenzen over een jaar alsnog opengaan. Dan zal het beleid namelijk worden geëvalueerd en zal blijken dat het meevalt met de toestroom naar landen die hun grenzen níét dichthouden, zoals Groot-Brittannië, Ierland en Zweden. ,,Soms mag je wel even acht maanden wachten'', zei Van Baalen. ,,Als je een probleem niet benoemt, krijg je enorme euroscepsis.''

Van Aartsen is al vaker in Polen geweest, vooral als minister van Landbouw, tussen 1994 en 1998, en hij heeft ,,een grenzeloze bewondering'' voor de manier waarop Polen is veranderd, zei hij gisteren. ,,Voor de EU en ook voor Nederland is het van vitaal belang dat een land als Polen toetreedt. Als je weet hoeveel slachtoffers hier zijn gevallen, dan is dit iets wat Europa voor Polen kan terugdoen.'' Maar de VVD wil Europa en Polen ook behoeden voor een mogelijke ,,backlash'' in de Nederlandse samenleving. Principes, zoals het vrije verkeer van personen, moeten dan even wijken.

Van Aartsen toonde veel bewondering voor de Polen inzake hun buitenlandse beleid. Over Irak zegt Polen duidelijk: we laten bondgenoten niet in de steek; ook al sterven er Poolse soldaten, afgelopen weekend nog twee. ,,Nederland zou zich dat ter harte mogen nemen'', zei de VVD-fractieleider.

Ook de Poolse houding binnen Europa bevalt Van Aartsen. Polen verzet zich bijvoorbeeld fel tegen een Duits-Frans dictaat. Van Aartsen: ,,Polen doet dat niet uit vrees, maar omdat het een beetje statuur heeft, iets wat ik Nederland ook zou toewensen.''

De andere gesprekspartners van de VVD hadden geen kritiek op Nederland geuit, stelden Van Aartsen en Van Baalen tevreden vast.