`Illegale spoorweg' tegen de oorlog

In Canada hebben pacifisten een eigen manier gevonden om te protesteren tegen de oorlog in Irak. Ze hebben de `illegale spoorweg' tussen de Verenigde Staten en Canada weer in gebruik genomen.

De `illegale spoorweg' is in de 19de eeuw ontstaan als keten van huizen waar gevluchte slaven konden onderduiken tijdens hun vlucht van de Amerikaanse slavernij naar het vrije noorden. Tijdens de Vietnamoorlog werd de `illegale spoorweg' opnieuw in gebruik genomen om gedeserteerde Amerikaanse soldaten een onderdak te bieden. Nu willen Canadese pacifisten hetzelfde systeem gebruiken om deserteurs van de Irak-oorlog op te vangen.

,,Ik doe dit omdat ik niet geloof dat deze oorlog de wereldproblemen kan oplossen'', zegt Sarah Bjorknas, een 39-jarige bibliothecaresse. ,,Ik vind niet dat mensen gedwongen mogen worden om mee te doen aan iets waar ze niet in geloven.''

Sarah heeft zich voorbereid om in haar huis ten oosten van Vancouver Amerikaanse deserteurs onderdak te bieden. Een universiteitsstudent uit Utah overtuigde haar om in het project te stappen.

Voorlopig is het aantal Amerikaanse soldaten dat interesse toont voor de `illegale spoorweg' beperkt. In de Canadese provincie Ontario hebben twee Amerikanen onderdak gekregen bij een familie quakers.

,,Ik heb besloten om naar Canada te komen omdat men mij het bevel gaf mee te werken aan een oorlog die volgens mij illegaal is en bovendien de mensenrechten en het internationaal recht geweld aandoet'', zegt de 19-jarige Brandon Hughey. Zijn medevluchter, Jeremy Hinzman (25) verliet de Verenigde Staten met zijn vrouw en zijn zoon nadat de autoriteiten hem de status van gewetensbezwaarde hadden geweigerd.

In theorie kunnen Hinzman en Hughey voor hun dienstweigering de doodstaf krijgen in Amerika. Maar bij de Canadezen kunnen ze op heel wat sympathie rekenen. Canada zelf heeft steeds geweigerd deel te nemen aan de oorlog in Irak.