Hoe een kwartje een dubbeltje wordt

Vergeet het verleden.

Verzekeraar Aegon is er bedreven in. Vorig jaar presenteerde het bedrijf nog een kwartaalwinst van 393 miljoen euro. Gisteren werd die winst tussen neus en lippen door aangepast met 57 procent. Neerwaarts, wel te verstaan. Gecorrigeerd voor nieuwe boekhoudinzichten was de winst geen 393, maar 170 miljoen euro. De winst per aandeel was niet 25 eurocent, maar een duppie.

In een persbericht van 33 pagina's zet Aegon zijn prestaties in januari, februari en maart 2004 af tegen dezelfde periode een jaar geleden. Maar dat gebeurt consequent tegen de aangepaste cijfers. Voor de buitenstaander is het welhaast onmogelijk om te zien hoe met Aegon gaat zonder de boekhoudwijzigingen.

Waarom stapt Aegon over op een ander systeem? Ten eerste om tegemoet te komen aan kritiek waaraan het lange tijd heeft bloot gestaan. De verzekeraar wenste tot voor kort niet de winsten en verliezen op zijn effectenportefeuilles in de resultaten te verwerken omdat die voor te grillige uitslagen zorgden. En omdat Aegon met zijn polissen langlopende verplichtingen van soms wel dertig jaar aangaat, wilde de verzekeraar ook de winsten op zijn bezittingen over zo'n lange periode uitsmeren. Daarom voegde Aegon tot 31 december 2003 een theoretisch rekenkundig gemiddelde van zijn beleggingswinsten toe aan de winst. Deze `smeermethode' is nu voor het eerst verlaten.

Daarnaast eisen nieuwe Amerikaanse boekhoudregels een andere omgang met sterfterisico's. Hierdoor valt het eigen vermogen 165 miljoen lager uit en verandert het moment waarop Aegon zijn `sterftewinsten' inboekt. Ten derde is de assurantietussenpersoon Meeùs, een dochter van Aegon, met terugwerkende kracht in de boeken verwerkt. Het zet definitief een punt achter Aegons beleid om te verbloemen dat deze `onafhankelijke' intermediair in handen is van de verzekeraar.

Aegon presenteerde op deze manier een winstdaling van 10 procent als een dikke winstverdubbeling. Onder de noemer ,,op vergelijkbare basis''.

Aegon heeft alle recht goede sier te maken met cijfers die in de markt tegenvielen. Maar de verzekeraar zou aan geloofwaardigheid winnen als deze wijziging consequent werd doorgevoerd. Bestuursvoorzitter Don Shepard heeft een unieke winstregeling bedongen toen hij topman werd, hij krijgt 0,1 procent van Aegons winst bovenop zijn jaarsalaris. Vorig jaar ontving Shepard 1.207.000 euro. De gecorrigeerde cijfers van Aegon vagen 223 miljoen winst weg. Als Shepard consequent is, wordt ook zijn nieuwe jaarbonus aangepast. Om te beginnen met 223.000 euro.