Het Beeld

Terwijl de moeder van de in 1995 gesneuvelde Nederlandse blauwhelm Raviv van Rensen in Nova vertelde hoe het haar toen vergaan was, kwamen alle vijf de republieken van voormalig Joegoslavië tegen elkaar uit in de halve finale van het Eurovisie songfestival. Het volgens commentator Cornald Maas `geparfumeerde' gezelschap uit Bosnië-Herzegovina en de crooner uit Kroatië willen bewijzen hoe westers ze zijn, maar de bijdrage van Servië-Montenegro is een etnische ballade die de slag op het Merelveld lijkt te bezingen, mede ondersteund door een violiste met een formaat kruis om haar nek dat geen Franse school zou toelaten.

Nergens zie je de recente politieke en culturele ontwikkelingen in ons continent zo dramatisch weerspiegeld als in het Eurovisie songfestival. Europa is niet groter geworden, maar er doen wel veel meer landen mee: zesendertig dit jaar, vandaar de noodzaak tot een voorselectie. De Nederlandse inzending – het muzikale hoogtepunt van gisteravond – plaatste zich gemakkelijk.

Balkanisering is dus een trend: kleine landen – gisteren debuteerden Albanië, Andorra en Wit-Rusland op dit podium – hoeven slechts een of meer matig zingende, goed ogende jongeren in naveltruitjes af te vaardigen. Istanbul herbergde gisteren het bal van de eurodwergen. De meeste grote landen (Duitsland, Frankrijk, Engeland, Spanje, Polen, Rusland) hadden zich direct voor de finale geplaatst. Van de kleine landen zijn er een paar die in hun eigen taal zongen (Monaco, Andorra, Portugal, Letland, Servië); de Estse bijdrage voor vijf squaws en een duivelse trommelaar zelfs in een dialect uit de zuidoostelijke regio. Alle anderen zongen Engels, ook al viel dat bij de Wit-Russische heks, het gezellige Albanese dikkerdje en de Oekraïense furie niet eenduidig vast te stellen. De Deense bijdrage was Spaans georiënteerd, de Cypriotische Engels-Iers en de Maltese presentatie leek nog het meest op een Disneymusical, maar er bleef ook genoeg eigenheid zichtbaar. Tango's horen bij Finland, kitscherig idealisme met falsetstem bij Israël en introvertie bij Portugal.

In het soms geestige commentaar van Cornald Maas, die het maar snel moet overnemen van zijn veel te serieuze collega Willem van Beusekom, werd de retorische vraag gesteld waar Teddy Scholten en Corrie Brokken gebleven waren. Sinds het einde van de Koude Oorlog is ook in Europa de deksel van de pot, dus voerde de Oekraïense zangeres Ruslana in leer en berenvellen een woeste dans uit, met vuur en zwepen. De Griekse zanger Sakis Rouvas simuleerde een copulatie met zijn achtergrondzangeressen en hield ze aan een lijntje, in een imitatie van Lynndie England te Bagdad. Het goede nieuws is dat dit Europa zo verscheiden en zo verwant is, zo heel anders dan Amerika, Afrika of Azië. Het is leuk om naar de parade van ijdelheden te kijken, dit charmeren en chicaneren, deze grote Eurodiscoparty. Het is aardiger dan Idols en het voorkomt oorlogen. Wat Europacupvoetbal voor echte mannen betekent, doet het songfestival voor vrouwen, homo's en fans van Rebecca Loos.