Azerbajdzjan kan `oorlog elk moment hervatten'

President Ilham Aliyev van Azerbajdzjan heeft gisteren, precies tien jaar na de wapenstilstand die een voorlopig eind maakte aan de oorlog om Nagorny Karabach, gezegd dat zijn land de strijd om de enclave ,,op elk moment'' kan hervatten.

,,Ons leger is in staat op elk moment ons grondgebied te bevrijden'', aldus Aliyev. ,,We hebben absolut het recht onze territoriale integriteit te herstellen. Het internationale recht is aan onze kant, omdat Armenië alle internationale normen heeft geschonden.'' De president zei dat zijn regering de militaire begroting elk jaar verhoogt en dat dit in de toekomst zal blijven gebeuren, met het oog op het uitblijven van een vreedzame regeling van het conflict om Nagorny Karabach. ,,We moeten ons militaire potentieel uitbreiden'', aldus Aliyev.

Gisteren tien jaar geleden maakte de wapenstilstand een voorlopig eind aan zes jaar oorlog om de enclave in het westen van Azerbajdzjan. De oorlog begon in Sovjet-tijden, toen de Armeense meerderheid in het toen autonome Nagorny Karabach in opstand kwam tegen het Azerbajdzjaanse gezag. Aan het eind van de oorlog beheersten de Armeniërs niet alleen de enclave, maar ook het gebied dat die enclave scheidt van Armenië en een groot deel van het omliggende grondgebied van Azerbajdzjan.

Alle pogingen van internationale bemiddelaars – verzameld in de zogenoemde Minsk-groep – zijn stukgelopen. Een van de knelpunten is de weigering van Azerbajdzjan, vertegenwoordigers van de Armeniërs van Nagorny Karabach bij het overleg te betrekken: het bewind in Baku wil alleen zaken doen met de regering van buurland Armenië. Enkele jaren geleden kwam het bijna tot een akkoord, maar voordat het kon worden uitgevoerd stierf de toenmalige president van Azerbajdzjan, Haydar Aliyev – de vader van de huidige president. Ilham Aliyev schrapte alle afspraken en zei ,,bij nul'' te willen beginnen.

Intussen leven 600.000 Azerbajdzjaanse vluchtelingen uit het door Armeniërs bezette gebied in kommervolle omstandigheden in Azerbajdzjan en houdt Turkije uit solidariteit met Azerbajdzjan al jaren de grens met Armenië gesloten. Nagorny Karabach beschouwt zich als een onafhankelijke republiek – die door niemand wordt erkend. Deze week praten de ministers van Buitenlandse Zaken van Armenië en Azerbajdzjan met elkaar, niemand verwacht een doorbraak.

De Armeniërs gaan ervan uit dat Azerbajdzjan niet in een oplossing is geïnteresseerd nu het de gestaag groeiende opbrengst van zijn olie kan besteden aan uitbreiding van zijn militaire capaciteit, om op een gegeven moment de oorlog te hervatten.

Armenië en de Armeniërs van Nagorny Karabach hebben de afgelopen tien jaar geen haast gehad met een oplossing, omdat het leger van Karabach veel sterker was dan dat van Azerbajdzjan.