Een klantvriendelijke intellectueel

Het was niet voor niets dat de nieuwe directeur van Brill, Herman Pabbruwe, in 1996 de afdeling rechtswetenschappen van Wolters Kluwer ging leiden, vertelt Bernard Al. De afdeling stond onder druk van ontevreden klanten, die de uitgeverij te duur vonden. ,,We kregen de wind van voren'', zegt Al, destijds directeur van Wolters Kluwer Nederland. Pabbruwe bezocht een vergadering van de commissie waarin de klanten zich hadden verenigd, en werd daar zeer koel ontvangen. Na afloop bracht de commissievoorzitter hem naar de lift en vroeg of hij nog eens terug wilde komen. ,,Kortom, hij had ze voor zich gewonnen'', vertelt Al. ,,Klantvriendelijkheid is zijn grootste troef.''

Vanaf vandaag is Pabbruwe (51) directeur van Koninklijke Brill, de 321 jaar oude Leidse uitgeverij die in 1992 de Dode-Zeerollen uitgaf. Het beursgenoteerde bedrijf is gespecialiseerd in wetenschappelijke boeken en tijdschriften.

Van 1982 tot 2001 werkte Pabbruwe bij Wolters Kluwer, de laatste twee jaar als directeur van de Health & Science divisie in de VS. Hij ging weg omdat Wolters Kluwer een verandering van strategie doorvoerde, waarbij ook het management moest veranderen. ,,We zijn minzaam uit elkaar gegaan'', vertelt Pabbruwe. Hij en zijn vrouw besloten langer in Amerika te blijven en Pabbruwe richtte zijn eigen bedrijf op, omdat hij benieuwd was hoe in de VS het bedrijfsleven werkt. Pabbruwe: ,,We hebben het altijd over The American Dream, maar hoe gaat dat dan?'' Als zelfstandig consultant adviseerde hij bedrijven. Inmiddels is hij erachter dat hij liever bij één organisatie werkt.

Hij overwoog zelfs om helemaal iets anders te gaan doen. ,,Maar ik ben erg verknocht aan het boekenvak. En toen had ik het geluk tegen Brill aan te lopen.'' In het academische wereldje voelt de professorszoon zich thuis. Al, zelf emeritus hoogleraar, omschrijft Pabbruwe als ,,een echte intellectueel'' die kwesties van verschillende kanten bekijkt. Volgens Al zou dit een reden kunnen zijn van Pabbruwes vertrek bij Wolters Kluwer: ,,Amerikanen hebben moeite met een genuanceerd standpunt.''

De directeur van de Juridische Boekhandel Jongbloed in Leiden, Ab Jongbloed, is blij met de benoeming van Pabbruwe. Hij was een belangrijke klant van Wolters Kluwer rechtswetenschappen, toen Pabbruwe daar de scepter zwaaide. Aangezien Brill net een groot juridisch fonds heeft overgenomen, denkt Jongbloed vaak met de nieuwe directeur zaken te doen. ,,Zijn kracht ligt in zijn humor en zijn distantie'', vertelt Jongbloed. ,,Hij is een bijzonder serieuze uitgever, maar hij kan er ook grappen over maken.'' Toen hij Pabbruwe een e-mail stuurde ter felicitatie met zijn baan kreeg hij meteen een grap als antwoord: ,,Nu moeten zeker de keiharde marge-onderhandelingen beginnen?''

Volgens Jongbloed gaat Pabbruwe niet alleen met zijn klanten, maar ook met ondergeschikten gemakkelijk om. ,,Ik heb wel eens bij hem gezeten en dan liep iedereen in en uit.'' De huidige directeur van Kluwer, Tony Heemskerk, die jarenlang onder Pabbruwe werkte, beaamt dat. ,,Het was prettig voor hem te werken.'' Hij omschrijft hem als easy-going, een man die ,,zingend en huppelend door de gang kan gaan''. Iemand die zijn ondergeschikten veel ruimte geeft, waardoor hij soms misschien iets te weinig stuurt. Maar dat is maar één kant van het verhaal, vertelt Heemskerk: ,,Binnen de directies kon hij een vreselijk robbertje vechten.''

Al, die met Pabbruwe in de directie van Wolters Kluwer zat: ,,Achter die vriendelijkheid gaat een behoorlijke hardnekkigheid schuil. Als hij over een belangrijk onderwerp een mening heeft, zal hij daarin volharden.'' Meeste stemmen gelden werkt bij Pabbruwe niet. ,,Dan begint hij er weer over: `Mag ik nog even?'''

Pabbruwes divisie bij Wolters Kluwer had een omzet van 900 miljoen euro en 3.000 werknemers. Brill telt ongeveer 90 mensen en zette vorig jaar 16,3 miljoen om. Beide uitgeverijen opereren op de wereldmarkt, alleen de maatvoering is volgens Pabbruwe anders. Zijn bekenden vinden eensgezind dat hij en Brill bij elkaar passen, maar Heemskerk denkt ,,niet dat hij Brill laat zoals het is'', terwijl Al ,,geen revoluties verwacht''. En Pabbruwe zelf? ,,Ik ga proberen in de lange rij voorgangers een goed figuur te slaan.''