Bloemenexport zit even in een dip

De Bloemenveiling Aalsmeer zag de omzet dalen, maar opende desondanks een nieuwe vleugel en wil nog verder uitbreiden. De veiling voorziet een verdubbeling van de bloemenexport.

Het zou zo een foto uit een promotiebrochure van het ministerie van Economische Zaken kunnen zijn, zo Hollands is het. Over het terrein van de Aalsmeerse bloemenveiling rijden vrachtwagens af en aan. De rotonde waar ze omheen rijden is een groot bloembed. Hier wordt eenderde van alle bloemen ter wereld geveild. Een aanzienlijk deel daarvan, 80 procent, wordt binnen een straal van negentig kilometer rond Aalsmeer geteeld. Daarmee is Nederland nog steeds de grootste bloemenexporteur ter wereld. De tulp die vandaag in een Hollandse kas wordt geplukt, wordt morgen geveild en ligt overmorgen in een bloemenwinkel in Berlijn, Dubai of Tokio.

Maar de economische neergang gaat niet ongemerkt aan Aalsmeer voorbij. Gisteren presenteerde de bloemenveiling de jaarcijfers over 2003 en die vielen wat tegen. Door lagere prijzen daalde de omzet in sierbloemen met 3 procent tot 995 miljoen euro. De plantenverkoop steeg met 7 procent tot 603 miljoen miljoen euro. Voor 2004 verwacht Aalsmeer zelfs helemaal geen groei. In de eerste 19 weken van dit jaar daalde de omzet met 2,1 procent vergeleken met vorig jaar.

Behalve de recessie speelt ook de hoge koers van de euro de bloemenexport parten. Vooral in de VS en Groot-Brittannië werden de bloemen een stuk duurder. In plaats van Nederlandse waren het vooral Zuid-Amerikaanse bloemen die de Amerikaanse huiskamers het afgelopen jaar verfraaiden. Daarnaast deed de dure euro veel telers van buiten de eurozone besluiten om hun bloemen rechtstreeks aan afnemers te verkopen, buiten de veiling om. Daarmee ontweken zij de ongunstige wisselkoersen.

Maar ook los van valutaschommelingen moet de veiling harder werken om klanten aan te trekken. ,,De directe handelsstromen buiten de veiling om nemen toe'', zegt directievoorzitter P. Smits van de Bloemenveiling Aalsmeer (VBA). ,,Vooral bij bloemen die in grote bulkhoeveelheden worden verkocht bieden wij te weinig toegevoegde waarde.'' De veiling wil telers meer gaan bijstaan in het op de markt brengen van nieuwe producten. ,,Wij kunnen ze in contact brengen met het juiste exportbedrijf, en ervoor zorgen dat een nieuwe bloem tussen die vele andere wordt opgemerkt door kopers.'' Daarnaast wil VBA een geavanceerd communicatiesysteem opzetten dat bloemenleveranciers, transportbedrijven en veiling met elkaar verbindt. Nu communiceren deze partijen volgens Smits vaak nog ,,uiterst ineffectief'', wat misverstanden en daarmee extra kosten met zich meebrengt.

Aalsmeer ziet de toekomst ondanks deze moeizame jaren zonnig in. De komende twintig jaar rekent men op een verdubbeling van de Nederlandse bloemenexport. Om de groei van de komende jaren op te kunnen vangen werd onlangs de nieuwe zuidvleugel in gebruik genomen, waarin de VBA samen met de aangesloten bloemenbedrijven 300 miljoen euro heeft geïnvesteerd. Hiermee kan Aalsmeer de komende jaren vooruit, maar op termijn wil de veiling het areaal met nog eens 150 hectare uitbreiden, wat praktisch een verdubbeling betekent.

Parel van de nieuwe, 57 hectare grote zuidvleugel is het volautomatische transportsysteem Shuttle. Via een railsysteem aan het plafond worden de bloemen in metalen kooien vervoerd naar de plaats van bestemming. Vier mensen in de controlekamer hebben op hun monitoren overzicht over het systeem. Het grote voordeel is, behalve de snelheid, dat de bloemen en planten `druppelsgewijs' worden aangevoerd, wat de verwerking vergemakkelijkt. De bedrijven zeggen het systeem te waarderen.

Maar er wordt niet alleen in Nederland geïnvesteerd. De toekomst ligt in China, een land dat volgens Smits ,,uitgesproken bloemen-minded'' is. Momenteel wordt de groep mensen die zich er de regelmatige aanschaf van bloemen kan permitteren op 60 miljoen geschat, en VBA verwacht dat dit de komende jaren zal stijgen tot 300 miljoen. ,,Wij verwachten dat op de lange termijn China de grootste producent én afnemer van bloemen wordt'', zegt Smits. Daarom heeft VBA een deelneming van 5 procent genomen in de veiling van Kunming, de hoofdstad van de provincie Yunnan. ,,Het is belangrijk om de ontwikkeling daar goed te volgen. En door onze deelneming hebben we ook een vooruitgeschoven marktplaats voor onze eigen leden.'' Smit sluit niet uit dat de Chinezen op enig moment ook op grote schaal bloemen naar Europa gaan exporteren.

Met het groeiende aantal Chinese producenten hebben de Nederlanders er een stevige concurrent bij. De VBA-directie bracht onlangs een bezoek aan China en Smits was onder de indruk van de kwaliteit van de bloemen. ,,Je moet echt met iets bijzonders komen'', zegt B. Sleeuwenhoek, marketing manager bij het Aalsmeerse bloemenbedrijf Hilverda De Boer. ,,We hebben een blauwe tulp op de markt gebracht door een blauwe vloeistof aan het water toe te voegen'', zegt Sleeuwenhoek. ,,Je moet blijven innoveren als je wilt verkopen.''

Maar makkelijk is het niet om blijvend origineel te zijn, want de Chinezen kopiëren er volgens directievoorzitter Smits van de Bloemenveiling lustig op los. Vergoedingen aan de kweker die de bloem heeft ontwikkeld, zoals hier verplicht is, worden niet betaald. Het VBA-bestuur heeft het probleem bij de Chinese gastheren aangekaart. ,,We hebben duidelijk gezegd dat ze dit soort praktijken moeten aanpakken als ze willen meedoen.'' Volgens Smits zijn de Chinezen hiervan inmiddels ook overtuigd, maar hij verwacht niet dat het snel geregeld is. Tot die tijd zullen Nederlandse telers goed letten op `illegale' Chinese replica's. Bij ontdekking wordt de partij van de veiling gehaald, belooft Smits.

    • Arnoud Veilbrief