`Berlusconi schaadt Italië'

De bekende Italiaanse tv-journaliste Lilli Gruber voert campagne voor een zetel in het Europees Parlement, om Berlusconi's mediamacht te breken.

Lilli Gruber, meer dan tien jaar de leading lady van het Italiaanse tv-nieuws en oorlogscorrespondente in Irak, heeft vorige week ontslag genomen als presentatrice van het RAI-1-journaal. De censuur, zegt ze, werd haar te veel. Bovendien kreeg ze een aanbod dat ze niet kon weigeren: een plaats op de lijst van de centrum-linkse Romano Prodi voor het Europese Parlement. Deze dagen is ze op campagne en legt ze uit waarom ze haar werk als journalist bij de publieke omroep niet langer meende te kunnen uitoefenen.

Bent u verslagen door Silvio Berlusconi, als het ware weggejaagd van het RAI-journaal?

Gruber: ,,Ik ben door niemand weggejaagd. Het was mijn vrije keus om ontslag te nemen als. Ik heb daartoe besloten, omdat het voor mij na 20 jaar in dienst van de Rai onmogelijk was geworden om het vak van journalist uit te oefenen op basis van de principes die ik altijd heb hooggehouden: intellectuele oprechtheid, transparantie, passie, respect voor het publiek en respect voor de feiten. Het belangenconflict van premier Silvio Berlusconi heeft geleid tot een homogenisering van het denken ten dienste van de meerderheidsregering, zoals dat nog nooit eerder het geval is geweest.

Wat was voor u de druppel? Geeft u eens een concreet voorbeeld?

,,De pogingen tot censuur waren aan de orde van de dag. Toen ik in het journaal de wet-Gaspari over de hervorming van het radio- en televisiesysteem heb omschreven als `de bediscussieerde wet-Gaspari' ben ik zeer hard tot de orde geroepen door mijn hoofdredacteur. En dat terwijl ik niet eens de term discutabele, maar bediscussieerde gebruikte voor een wet die nota bene zelfs door de president van Italië Carlo Azeglio Ciampi was teruggestuurd naar het parlement, omdat hij ongrondwettelijk was.

Als zo'n woordje al tot problemen leidt, kun je je voorstellen dat er dagelijks over veel meer pogingen tot censuur strijd is gevoerd. Het meeste recente voorbeeld vertel ik met een glimlach, omdat het van een onbegrijpelijke stupiditeit is. Toen Berlusconi in het journaal sprak over Italianen die op vredesmissie in het buitenland zijn, noemde hij als voorbeeld de missie in Oost-Timor. Helaas was die al vier jaar geleden afgerond. Deze blunder mocht niet worden uitgezonden en is weggesneden.''

Wat raadt u Italianen aan die willen weten wat er gebeurt in Italië. Het RAI-journaal bekijken?

,,Misschien moeten ze iets vaker kranten lezen en meer informatie zoeken op internet.''

De journaals op de drie RAI-netten werden vroeger verdeeld tussen de christen-democraten, de socialisten en de communisten. Wat is er veranderd sinds het aantreden van Berlusconi?

,,In de jaren van de lottizzazione, de politieke verkaveling van de zenders, had iedereen het recht het woord te voeren. Alle politieke culturen kwamen aan bod. Sinds Berlusconi is alle informatie in dienst van de meerderheidsregering komen te staan. Dat lijkt niet meer te stoppen. Zoiets is nooit eerder vertoond. Ook niet tijdens de jaren van de ergste lottizzazione die ik zeker ook veroordeel.''

Wat gaat u in het Europees Parlement doen?

,,Ik zal me voor alles inzetten om deze schandelijke Italiaanse anomalie op te heffen die het aanzien van een beschaafd en serieus land vol welwillende mensen schaadt. Ik wil het belangenconflict van onze premier Berlusconi helpen te beëindigen. Aangezien nu al de helft van de wetgeving in de nationale parlementen het gevolg is van Europese regelgeving, moet het mogelijk zijn om via Europa het pluralisme en de vrijheid van informatie te ondersteunen en machtsconcentratie in de media te bestrijden.''