`Ik zit met lege handen wethoudertje te spelen'

De Amsterdamse Kunstraad voelt zich op het verkeerde been gezet door wethouder Belliot (Cultuur) over een extra bezuiniging. Belliot spreekt dit tegen: ,,Er staat dat dit geld wordt besteed aan mijn programma's.''

De Amsterdamse Kunstraad spreekt in zijn advies voor het Kunstenplan 2005-2008 zijn ongenoegen uit dat pas ,,in een laat stadium'' duidelijk werd dat de raad niet vier maar acht miljoen diende te bezuinigen. De bezuiniging van vier miljoen was vorig jaar publiekelijk vastgesteld in de gemeenteraad. De wethouder Cultuur Hannah Belliot bestemde in haar adviesaanvraag nog eens vier miljoen voor eigen programma's als `Diversiteit meer tonen' en `het Investeringsfonds'. Dat geld moest de raad extra onttrekken aan het budget voor de kunstinstellingen.

In het advies schrijft de raad ,,willens en wetens op het verkeerde been'' te zijn gezet. Is de raad misleid? Bert Janmaat, secretaris en woordvoerder van de Kunstraad: ,,Misleiding is een politiek zwaar beladen term. Het hoort tot de politieke hoofdzonden.'' Wat is het verschil tussen misleiding en iemand moedwillig op het verkeerde been zetten? ,,Het is een nuanceverschil. Belliot heeft een punt als ze zegt dat de extra bezuiniging in haar adviesaanvraag staat. Het staat er alleen verhuld. Het was eerlijk geweest om het luid en duidelijk te vermelden. Dit deugt niet.''

Hoe verhullend is de adviesaanvraag van Belliot? In de betwiste financiële paragraaf schrijft zij het volgende: ,,Het voor uw advisering over het Kunstenplan 2005-2008 besteedbaar kader bedraagt €74.918.890. Hierin zijn verdisconteerd de ombuigingen op de Cultuurbegroting per 2005.'' De afgesproken bezuinigingen van vier miljoen lijken hier te zijn verrekend. Het budget was ruim 78 miljoen en wordt nu ruim 74 miljoen. Maar dan volgt de passage in het advies die de raad aanvankelijk over het hoofd zag. Belliot dwingt de raad zelf een rekensom te maken: ,,In dit verband is het relevant te constateren dat de aanvragen voor het Kunstenplan 2005-2008 gebaseerd zullen zijn op prijspeil 2002, terwijl het besteedbaar kader voor het Kunstenplan gebaseerd is op de conceptbegroting 2004. Bij de financiële beoordeling van de ingediende aanvragen dient u rekening te houden met een prijspeilverschil van 5,575 procent.''

Oftewel: `Raad, die 74,9 miljoen is 105,575 procent van het bedrag dat u kunt verdelen. Reken uit hoeveel honderd procent is en wat dus uw budget is.' Het prijspeilverschil is de gewraakte vier miljoen euro extra.

Janmaat: ,,Je kunt het de raad aanrekenen dat ze de finesse van die passage pas laat heeft ontdekt. Maar wij zijn boos op de wethouder, omdat ze zo'n cruciale extra bezuiniging op zo'n manier wegstopt. Wij hebben met elkaar toch veel ervaring met het ontrafelen van ambtelijk taalgebruik, maar dit was niemand opgevallen.''

Maar gesteld dat het ,,willens en wetens'' verhullend is opgeschreven, wat is dan het motief? ,,De wethouder heeft heel veel redenen om extra bezuinigingen verhullend te brengen'', aldus Janmaat. ,,Haar oorspronkelijk plan om 6 miljoen te bezuinigen zorgde voor veel commotie in de gemeenteraad. Die stelde dat ze maximaal 4 miljoen op de kunstsector mocht bezuinigen. Ze had dit nooit binnengehaald als ze openlijk had gezegd dat ze nog vier miljoen wilde bezuinigen op de instellingen. Daarom waren we niet bedacht op nieuwe sommetjes: wij baseerden ons op wat in de gemeenteraad was vastgesteld.''

De gemeenteraadsleden zelf, eveneens kenners van ambtelijk taalgebruik, hadden de implicaties van de adviesaanvraag evenmin begrepen. ,,Dat wij ook op het verkeerde been zijn gezet staat buiten kijf'', zegt Charlotte Riem Vis, PvdA-woordvoerder cultuur en partijgenoot van Belliot. ,,Ik ben nog bezig het precies uit te zoeken.'' Gijs Weenink (CDA): ,,Zo toon je je geen betrouwbare overheid. Belliot is een goede wethouder, maar ze moet geen trucjes uithalen. De gemeenteraad heeft budgetrecht en deze ombuiging is ons nooit voorgelegd.'' Jeanine van Pinxteren, woordvoerder cultuur namens GroenLinks: ,,Het was schrikken, ik voelde me gepakt. Ik vraag me af of ik nou heb zitten slapen of dat het toch aan de manier van opschrijven ligt.'' Collega Ruud Nederveen van de VVD, coalitiepartner van de PvdA in het Amsterdams college: ,,Je kunt je in gemoede afvragen of hier sprake is van fair play. Er had helderder gecommuniceerd kunnen worden. Dat valt de wethouder aan te rekenen. Daar gaan we haar op aanspreken.'' Op de vraag hoe zwaar dit de wethouder zal worden aangerekend, willen de raadsleden nog niet vooruit lopen. Donderdag komt het advies van de Kunstraad aan de orde in de commissie Cultuur van de gemeenteraad.

Wethouder Belliot wil alleen kort telefonisch op de kwestie reageren.

Heeft u de Kunstraad misleid?

,,Bij mijn adviesaanvraag zit een financiële bijlage waarin precies staat hoeveel geld waar naartoe moet. Daar staat ook bij dat er vier miljoen moet worden gereserveerd voor mijn programma's. Die programma's zijn noodzakelijk. Ik word als wethouder voortdurend geconfronteerd met het feit dat je als bewindvoerder niet kan inspelen op actuele ontwikkelingen. Ik zit met lege handen wethoudertje te spelen. Ik werk aan een ommezwaai op het gebied van cultuur en cultuureducatie. Daar is geld voor nodig. Het is ook geen bezuiniging. Alles gaat naar cultuur.''

Hoe kan het dat de Kunstraad zegt op het verkeerde been te zijn gezet?

,,Dat weet ik niet. Er is voortdurend contact geweest tussen mijn ambtenaren en de raad.''

Is de Kunstraad uitdrukkelijk door uw ambtenaren voorgehouden dat er vier miljoen naar uw programma's moest?

Wat er precies inhoudelijk is besproken in het overleg weet ik niet. Het is heel betreurenswaardig dat nu blijkt dat de Kunstraad blijkbaar niet tijdig heeft begrepen hoeveel geld er beschikbaar was.

U weet niet wat uw ambtenaren hebben besproken?

,,Nee. Drie weken geleden hoorde ik van mijn ambtenaren dat de Kunstraad het niet eens was met de vier miljoen voor mijn programma's. Dat is alles.''