Presidentsrace Filippijnen vol geweld en intimidatie

De zittende Filippijnse president Gloria Arroyo leidt in de peilingen voor de presidentsverkiezingen van vandaag. Haar naaste belager is Fernando Poe, de populairste filmster van het land, maar een man zonder enige politieke ervaring.

De uitslagen van de verkiezingen voor een president, een vice-president, twaalf senatoren, 212 leden van het Huis van Afgevaardigden en ruim 17.000 lokale politici worden over een week verwacht.

Net als bij vorige verkiezingen is de campagne gepaard gegaan met geweld en intimidatie. Daarbij zijn in de afgelopen drie maanden ruim honderd mensen om het leven gekomen in het overwegend katholieke land. De in totaal vijf presidentskandidaten beschuldigden elkaar gedurende de verkiezingscampagne op felle wijze van corruptie en couppogingen. Ze kwamen gisteren op uitnodiging van oud-president Cory Aquino bij elkaar om in een kerkdienst van de aartsbisschop van de hoofdstad Manila te bidden voor een vreedzaam verloop van de verkiezingen.

De economie van de Filippijnen is een van de slechtst presterende van Zuidoost-Azië. De helft van de snel uitdijende bevolking leeft van minder dan twee euro per dag. Voortdurend circuleren berichten over staatsgrepen en zijn gewelddadige rebellengroepen actief. Daarom, en wegens een golf van ontvoeringen, hebben buitenlandse investeerders de Filippijnen de rug toegekeerd. Ondanks die dringende problemen kwamen ze in de verkiezingscampagne nauwelijks ter sprake: Filippijnse verkiezingen draaien gewoonlijk louter om persoonlijkheid en niet om programma's. De deelname van een groot aantal filmsterren, sportlieden, muzikanten en tv-persoonlijkheden aan alle verkiezingen is daar de voornaamste uiting van.

De arme Filippijnse massa die bijna altijd de doorslag geeft bij verkiezingen, is opgegroeid met Fernado Poe (64) die in 280 films in veertig jaar zonder uitzondering de rol speelde van de onderdrukte kleine man die het met de blote vuist wint van ogenschijnlijk overweldigende krachten – van hordes Japanse soldaten, via corrupte politici tot buitenaardse monsters.

Zijn programma bestaat uit drie woorden: ontbijt, lunch en diner. Het zijn de door Poe veronderstelde primaire behoeften van zijn kiezers. Aanvankelijk sloeg de boodschap aan en ging Poe stevig aan kop in de peilingen. Maar hoewel bij de laatste peiling bleek dat een kwart van 43 miljoen kiezers nog twijfelt, lijkt het er op dat Arroyo succes heeft gehad met haar campagne waarin ze hamerde op de politieke onervarenheid van de nog altijd actieve acteur.

Poe werpt tegen dat dit gebrek vooral betekent dat hij niemand gunsten verschuldigd is. Toch gaat men er alom van uit dat wanneer Poe wint, zijn eerste daad het vrijlaten van zijn beste vriend Joseph Estrada zal zijn. Deze eveneens zeer populaire filmacteur werd in 1998 met een ongekende meerderheid tot president gekozen, maar verdween in 2001 na een volksopstand achter de tralies. Estrada bleek niet alleen volstrekt incapabel, maar ook uiterst corrupt.