Landstitel zonder glans maar met toekomst

Na de zege op NAC (2-0) was er niets meer aan te doen: Ajax werd eindelijk kampioen. Een titel zonder glans maar wel met toekomst.

De 29ste landstitel van Ajax zal niet de geschiedenis ingaan als een hoogtepunt in het 104-jarige bestaan van de club. De wijze waarop het team van Ronald Koeman zich dit seizoen de beste van de eredivisie toonde, verdient absoluut niet de schoonheidsprijs. De nuchtere trainer is wel zo realistisch dat zelf ruiterlijk toe te geven. ,,We zijn door de media kritisch gevolgd en dat is terecht. Het houdt ons scherp'', zei Koeman gisteren kort voor de huldiging op het Leidseplein. Hij voegde er wel aan toe dat voor vele jonge spelers in zijn team het daardoor soms moeilijk was bepaalde tegenvallers te verwerken.

De landstitel winnen is in het vaderlandse voetbal nog niet genoeg, het gaat ook om de manier waarop. Ajax stak dit seizoen niet met kop en schouders boven de matige concurrentie uit, dus mist dit kampioenschap glans. De hoofdstedelijke voetbalploeg profiteerde van de Europese besognes van PSV en de leegloop bij Feyenoord. De uitschakeling om de nationale beker tegen NAC (0-1 nederlaag in de Arena) was een blamage. Dit echec kwam kort na de troosteloze aftocht in de Champions League (nederlaag in Brugge), die de ploeg als een mokerslag trof. Ajax kon al helemaal niet meer ontsnappen aan het clichématige predikaat `kampioen van de armoede' toen de afgelopen weken in de eredivisie een voorsprong van twaalf punten op PSV slonk tot zes.

Een talent als Rafael van der Vaart kwam tot stilstand in zijn ontwikkeling. Slechts sporadisch was de middenvelder zichtbaar die altijd alle duels won en voor het doel meedogenloos kon toeslaan. Het doelpunt dat hij tegen Feyenoord al of niet bewust maakte met zijn hakken vormde een hoogtepunt. Maar symptomatisch voor een mislukt seizoen was zijn misser gisteren tegen NAC. Co Adriaanse maakte vorige week in het tv-programma Voetbal Insite een dodelijke opmerking over Van der Vaart. Hij constateerde dat de Ajacied dit seizoen net zoveel doelpunten heeft gemaakt als Martijn Meerdink bij AZ.

Ook andere jonge spelers bij Ajax maakten geen grote vorderingen. Spits Zlatan Ibrahimovic groeide in zijn individuele actie, maar is nog steeds te weinig teamspeler. Doelman Maarten Stekelenburg kwam aan onvoldoende speelminuten toe omdat Bogdan Lobont bij Koeman de voorkeur geniet. Dat kan de jonge sluitpost de deelname aan het EK kosten. Sommige aankopen bleken geen verbetering in vergelijking met hun voorgangers. Julien Escudé kon de aan AS Roma verkochte Cristian Chivu niet doen vergeten. Al zit er rek in zijn ontwikkeling.

De vleugelspelers vormen bij Ajax een verhaal apart. De supporters kozen, min of meer tot verbazing van John Heitinga, linksbuiten Nicolae Mitea tot talent van het jaar. Feitelijk speelde de Roemeen te weinig wedstrijden om voor dit predikaat in aanmerking te komen. De uitverkiezing vormde tegelijkertijd een motie van wantrouwen voor de directe concurrent van Mitea, de dit seizoen aangetrokken Tom Soetaers. Van Victor Sikora kan na twee jaar worden vastgesteld dat hij niet geschikt is voor Ajax.

Koeman verkondigde gisteren weer dat hij nog steeds zoekt naar een goede rechtsbuiten – hij wil immers met drie spitsen blijven spelen – en dat hij derhalve hoopt op de terugkeer van Andy van der Meyde die ongelukkig is bij Internazionale. Verder zegt zijn gevoel dat ,,de meeste spelers graag willen blijven''. De komende weken zal hij hierover gesprekken voeren met de Ajacieden over wie twijfels bestaan.

Van Hatem Trabelsi is bekend dat hij weg wil. De Tunesiër, die op de tribune zat, meldde zich ziek af voor het kampioensfeest. Al dan niet gesimuleerd, zei Koeman, refererend aan de rechtszaak die Trabelsi tegen Ajax heeft aangespannen. Hij wil transfervrij vertrekken.

Koeman wil ook graag een ervaren speler aantrekken, want Ajax zal veel van zijn wisselvalligheid kwijtraken als er een geroutineerde leider wordt aangetrokken met uitstraling. De enige routinier is nu een waterdrager, zij het de beste in zijn specialiteit: de Tsjech Tomas Galásek.

Het gaat ondanks al deze negatieve aspecten te ver de nieuwe kampioen af te schilderen als een kleurloze ploeg. Welke club in Nederland kan bogen op zoveel talent uit de eigen jeugdopleiding? Ze mogen dan nog niet optimaal tot wasdom komen, Rafael van der Vaart, Nigel de Jong, Wesley Sneijer en John Heitinga schopten het tot international. En Stekelenburg komt er ook aan.

De alom gewenste verjonging van Oranje is in feite geheel te danken aan Ajax. De openbaring was dit jaar Heitinga. Na twee keer te zijn getroffen door een van de zwaarste (knie)blessures die een voetballer kan overkomen is het een klein wonder dat hij überhaupt nog op het hoogste niveau voetbalt. Hij voldeed in het Nederlands elftal als rechtsback én centrale verdediger. Hij kan ook door het midden `inschuiven' naar het middenveld, maar dan zal Koeman zijn speelwijze moeten aanpassen.

De kweekvijver van Ajax voldoet – als enige in Nederland – weer aan de norm die de club zichzelf heeft gesteld: gemiddeld anderhalf talent per jaar laten doorstromen. Diverse jeugdteams, zoals de A- en B-junioren en mogelijk ook nog het tweede team, werden eveneens landskampioen. Als Ajax dit volhoudt gaat het sportief en financieel een gouden toekomst tegemoet. Het is de beste methode om de clubkas te spekken. Zeker in de huidige economische malaise. Terwijl andere clubs geld uitgeven aan spelers, verdient Ajax ook forse bedragen terug.

Komend seizoen zou het jaar van Daniël de Ridder moeten worden. Deze intelligente voetballer wil met Ronald Koeman een discussie aangaan waarom de trainer in hem geen rechtsbuiten, maar wel een rechtshalf ziet. De Ridder heeft de snelheid en motoriek van een aanvaller. Hij dacht aan een rechten- of psychologiestudie, maar legt zich vooralsnog volledig toe op het voetbal. De Amsterdammer, algemeen als mooie jongen afgeschilderd, is zeer in trek bij de vrouwen en hij zal sterke schouders moeten tonen die de weelde kunnen dragen.

Ajax hoeft zich nu nog niets aan te trekken van het predikaat `kampioen van de armoede'. De concurrentie dient zich wel te schamen. Daar is de armoede echt schrijnend.