Huisartsenpost is geen supermarkt

De organisatie van de huisartsenposten laat te wensen over, stelt de inspectie voor de Gezondheidszorg. Maar in de wachtkamer van de huisartsenpost in Deventer is men tevreden.

De bejaarde mevrouw (”88-en-een-half jaar”) schuifelt achter haar rollator de wachtruimte van de huisartsenpost Salland binnen. In haar mandje liggen wat persoonlijke spullen, voor het geval ze de nacht in het naastgelegen ziekenhuis moet doorbrengen. ”Ik voel me zo naar”, zegt ze met zachte stem. Dat ze op deze zondagmorgen niet in haar woonplaats Gorssel naar de huisarts kon en met de taxi naar Deventer moest komen, vindt ze geen probleem. Sterker nog, hier wordt ze altijd prettig geholpen terwijl haar eigen dokter haar klachten afdoet onder het mom van ouderdom. De huisartsen in Gorssel noemt ze ”kwajongens”, reden waarom ze niet met haar naam in de krant wil. ”Anders wil niemand me meer ontvangen.”

Een rondgang onder willekeurige patiënten in de wachtkamer van de huisartsenpost levert weinig gemor op. De jonge moeder met een hoestende baby, de klussende man met een opgezet oog en de mevrouw die last heeft van benauwdheid; allen zijn over het algemeen tevreden over de wijze waarop ze geholpen worden. Alleen mevrouw A. Goossens uit Olst, die met een vinger tussen het raam en het kozijn is gekomen, is kritisch. ”Je merkt echt dat ze hier volgens protocol werken”, zegt ze. Een maand geleden, toen haar man met 41 graden koorts in bed lag, werden ze gedwongen naar Deventer te komen, terwijl zij liever had dat de dokter langs kwam. Reden waarom ze nu maar direct naar de huisartsenpost zijn gereden, zonder eerst te bellen. Binnen drie kwartier staat ze met een gehechte vinger weer buiten.

Gemiddeld bellen op zondag 210 mensen met de huisartsenpost Salland. Voor in totaal 175.000 mensen in de regio is dit 's avonds en in het weekeinde het aanspreekpunt voor spoedeisende hulp. Achter telefoons en beeldschermen verwerken vijf doktersassistentes de telefoontjes. Doktersassistente S. Carolus handelt een vraag om de morning after-pil zelfstandig af, maar voor een oudere man met oorpijn regelt ze voor alle zekerheid een afspraak. ”Je hebt je eigen alarmbelletjes ontwikkeld”, zegt ze. Bij twijfel moet ze de 'regie-arts' raadplegen die in dezelfde ruimte als de doktersassistentes zit. Drie andere artsen houden spreekuur, terwijl één arts in een auto met chauffeur visites rijdt. Er is een tweede auto beschikbaar en, in noodgevallen, ook een ambulance.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg constateerde in een vorige week gepubliceerd rapport tal van kinderziektes bij de 105 huisartsenposten die de afgelopen jaren in ons land zijn opgezet. Onder meer de telefonische bereikbaarheid, de supervisie op de doktersassistente, de beschikbaarheid van medische dossiers en de organisatie van de posten laten te wensen over. In de Deventer huisartsenpost herkennen ze de kritiek niet. ”Veel te negatief', roepen de doktersassistentes bijna in koor. Negentig procent van de telefoontjes beantwoorden zij binnen anderhalve minuut. ”Probeer dat maar eens op maandagmorgen bij je eigen huisarts”, zegt assistente M. de Witte.

Ook directeur A. Maussart van de Districts Huisartsen Vereniging Stedendriehoek, verantwoordelijk voor de huisartsenpost in Deventer, Apeldoorn, Zutphen en Winterswijk, heeft ”een andere werkelijkheid”. Op basis van het aantal binnengekomen klachten (34 op bijna 45.000 contacten in 2003) en een eigen klanttevredenheidsonderzoek oordeelt hij aanmerkelijk positiever. ”Ik heb juist veel kritiek op het rapport.” Hij denkt dat de inspectie niet over de juiste gegevens beschikt. Hoe kan de huisartsenpost Salland anders een '4' krijgen voor het onderdeel 'dossiers', terwijl de post als een van de weinige in het land elektronisch inzage heeft in de medische voorgeschiedenis van bijna alle patiënten, vraagt Maussart zich af.

In Deventer liep het alleen de eerste maanden door een onverwacht grote toestroom van patiënten niet soepel, zegt huisarts F. Meima. ”Mensen dachten dat wij een soort Albert Heijn waren waar je ook na zes uur nog gewoon je boodschappen kon doen”. Zelf werkt hij liever in de huisartsenpost dan met het oude waarneemsysteem. Het contact met andere huisartsen werkt ”verrijkend” en de uitrusting is veel beter dan in zijn eigen praktijk in Bathmen. ”Ik heb geen zuurstofmeter en defibrillator in de auto.”

Op één punt geven ze in Deventer de inspectie gelijk. De geografische spreiding van de huisartsenposten kan beter. Eigenlijk zouden er in verafgelegen gebieden steunpunten opgezet moeten worden. In de regio Salland is in het weekeinde een huisarts in Raalte gestationeerd, maar de afstand tot Markelo en Holten blijft een probleem. ”Sommige inwoners moeten 34 kilometer reizen om op de huisartsenpost te komen. Veel oudere mensen worden alleen bij de gedachte al ongerust”, zegt het Markelose gemeenteraadslid D. Hoevink- Maneschijn (CDA). Direct na de start van de huisartsenpost heeft Hoevink-Maneschijn een zwartboek met 6.000 handtekeningen onder de aandacht van de Haagse politiek en de inspectie voor de Gezondheidszorg gebracht. Daarin wordt ook de kwaliteit van de zorg bekritiseerd. ”Ze willen je het liefst afschepen met een paracetamolletje.” Het is voorgekomen, zegt Hoevink-Maneschijn, dat een melding van een inwoner die achteraf een klaplong te hebben, werd afgedaan als een geval van hyperventilatie.

Bij directeur Maussart zijn dergelijke medische missers niet bekend. ”Wij moeten ons altijd verdedigen”, is zijn ervaring. Veel klachten, zegt ook de Regionale Patiënten en Consumentenfederatie, worden gevoed door onrust en niet door eigen ervaringen. ”Mensen die de post bezoeken zijn over het algemeen tevreden”, constateert P. Jansen van de belangenorganisatie. De bejaarde mevrouw met de rollator die bang was dat ze naar het ziekenhuis zou moeten, stapt twee uur later weer in de taxi terug naar huis. Op de huisartsenpost constateerde men alleen een verhoogde bloeddruk. Ze steekt twee duimen in de hoogte. ”Zo'n dokter”, zegt ze.